Uzasadnienie
M. P., reprezentowana przez adw. R. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy [...], ozn. [...], nr rej. hip[...], działka [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, M. P. wnioskiem z dnia 10 czerwca 2011 r. wystąpiła do Prezydenta W. o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...] ozn. hip. "[...]", nr rej. hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279).
Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 4 lutego 2013 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...].
W odpowiedzi Prezydent W. pismami z dnia 2 marca 2013 r. i 2 kwietnia 2013 r. wystąpił do podległych mu komórek organizacyjnych oraz do Archiwum Państwowego W. o przesłanie niezbędnej dokumentacji. Jednocześnie pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. poinformował wnioskodawczynię o okolicznościach wymagających ustalenia w toku postępowania, dotychczas wykonanych czynnościach i niemożności zakończenia postępowania w ustawowym terminie, a także przewidywanym terminie wydania decyzji, tj. do dnia 31 lipca 2013r.
Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie do 31 lipca 2013 r. i zarządził wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie.
Z kolei w dniu 13 maja 2013 r. Prezydent W. otrzymał dokumenty, o które zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w [...] pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r.
W związku z dalszą bezczynnością organu, M. P., reprezentowana przez adw. R.N., w dniu 3 października 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...]", nr rej. hip. [...], działka [...].
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że mimo upływu terminu wyznaczonego przez organ wojewódzki w trybie art. 37 Kpa, Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem wyznaczony termin był dla Prezydenta W. realny i wiążący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to 31 stycznia 2014 r., o czym pełnomocnik stron postępowania został powiadomiony pismem z dnia 5 listopada 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika, że po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania, pierwsze czynności zostały podjęte przez organ dopiero po wystąpieniu przez wnioskodawczynię z zażaleniem do Wojewody [...]. W dniach 2 marca 2013 r. oraz 2 kwietnia 2013 r. Prezydent W. wystąpił bowiem do podległych mu komórek organizacyjnych Urzędu W. oraz do Archiwum Państwowego W. o przesłanie niezbędnej dokumentacji. Działania te do dnia wyrokowania nie doprowadziły jednak do wydania w sprawie jakiekolwiek rozstrzygnięcia. Nie świadczą one również o tym, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę.
Ponadto wskazać należy, że organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 Kpa i każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, powiadamiał o tym fakcie strony. Niczego w tym zakresie nie zmienia fakt informowanie pełnomocnika skarżącej o terminach załatwienia sprawy, skoro nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż pierwsze takie pismo, z dnia 2 kwietnia 2013 r. wywołane zostało zażaleniem strony na bezczynność organu, zaś drugie, z dnia 5 listopada 2013 r. wniesioną przez stronę skargą do tutejszego Sądu. Podkreślić przy tym wypada, że w obydwu wskazanych wyżej pismach termin załatwienia sprawy został wyznaczony w oderwaniu od treści art. 35 § 3 Kpa.
Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa, Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy.
Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34 poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.