Uzasadnienie
J. K. i M. B. – działając przez pełnomocnika adwokata [...] - pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 czerwca 2015 r. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. Nr hip. [...].
Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu do załatwienia sprawy stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania podkreślając, że wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu 1 czerwca 2015 r. W dniu 12 sierpnia 2015 r. złożone zostało zażalenie na bezczynność organu do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie doręczone zostało Prezydentowi w dniu 15 stycznia 2016 r. i od dnia jego wpływu organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Prezydent nie dotrzymał też terminu wyznaczonego w/w postanowieniu, który upłynął bezskutecznie 15 kwietnia 2016 r. Skarga na bezczynność Prezydenta jest więc uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - powoływanej dalej jako "K.p.a." oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek z dnia 1 czerwca 2015 r. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu W. w dniu 5 czerwca 2015 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął dopiero w grudniu 2015 r. (pisma z dnia 22 grudnia 2015 r. skierowane do Biura [...] oraz do Delegatury Biura [...] zawierające prośbę o nadesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości). Po uzyskaniu stosownych odpowiedzi, co miało miejsce w styczniu 2016 r., kolejne działania w sprawie zmierzające do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy podjęte zostały dopiero w czerwcu 2016 r. (pisma z dnia 23 czerwca 2016 r. skierowane m.in. do Archiwum Państwowego, do Wydziału Architektury i Budownictwa [...], do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", do Delegatury Biura [...]).
Prezydent W. nie dochował też terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2016 r., mocą którego uznano zażalenie skarżących za uzasadnione i wyznaczono termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia 15 stycznia 2016 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Pismo informujące strony o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia wystosowane zaś zostało w dopiero w dniu 23 czerwca 2016 r. Oczywiste zatem jest, że Prezydent W. w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom K.p.a. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona.
Jednocześnie uwzględniając charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt, że Prezydent mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w K.p.a., to podejmował jednak czynności mające na celu jej wyjaśnienie i załatwienie, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.
W ocenie Sądu ponadto z uwagi na wskazany wyżej charakter sprawy zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).