Uzasadnienie
M. S. i H. P. pismem z 18 maja 2015 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowa nieruchomość na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W., a następnie w 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa.
Następcy prawni byłego właściciela – L. Z. wnioskiem z 11 marca 2013 r. wystąpili o ustalenie odszkodowania za powyższą nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "U.g.n." Pismami z 3 kwietnia 2013 r. i 2 lipca 2013 r. wniosek uzupełniono, wskazując osoby uprawnione do przyznania odszkodowania, tj. M. S. i H. P. Prezydent W. pismem z 9 lipca 2013 r. wezwał H. P. do nadesłania dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po M. Z. -spadkobiercy byłego właściciela gruntu. Wobec zwrócenia przez pocztę niepodjętej przesyłki zawierającej powyższe pismo, wezwanie ponowiono w dniu 20 sierpnia 2013 r. Postanowienie z [...] czerwca 2014 r. dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po ww. osobie wpłynęło do organu w dniu 31 lipca 2014 r.
Pismem z 1 października 2014 r. skarżące wystąpiły do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, wobec czego [...] Urząd Wojewódzki w [...] w piśmie z 16 października 2014 r. zobowiązał organ do nadesłania akt sprawy oraz ustosunkowania się do zarzutów zawartych w powyższym zażaleniu.
Urząd W. pismem z 10 grudnia 2014 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] uznał wniesione przez skarżące zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na wydanie rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 18 maja 2015 r. skarżące wskazały, że organ od dnia złożenia wniosku z 11 marca 2013 r. nie podjął czynności mających na celu zakończenie sprawy, jak również nie zawiadomił stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W tej sytuacji naruszono przepisy art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a."
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania o ustalenie odszkodowania za grunt nieruchomości [...] konieczne jest zgromadzenie szeregu materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełniała przesłanki z art. 215 U.g.n. Organ wskazał również, że pismem z 3 września 2015 r. zawiadomił pełnomocnika skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu Wojewody [...] oraz że postępowanie zakończone zostanie do dnia 31 grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od 13 marca 2013 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby przez wskazany wyżej okres czasu, organ podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Pierwszą czynność podjęto bowiem w dniu 9 lipca 2013 r., kiedy to wezwano H. P. do nadesłania dokumentów potwierdzających następstwo prawne po R. Z., natomiast o akta własnościowe nieruchomości wystąpiono dopiero w dniu 10 grudnia 2014 r., a zatem po ponad 1,5 roku od dnia złożenia wniosku.
Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi nawet raz nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, a to ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak jakichkolwiek prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet biorąc pod uwagę konieczność ustalenia kręgu stron postępowania i w tym celu wystosowanie do H. P. wezwania o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po R. Z., organ pozostawał w zwłoce. Choć bowiem wezwanie to dwukrotnie wróciło niepodjęte przez adresata (ostatni raz w dniu 19 września 2013 r.), organ nie podjął dalszych czynności zmierzających do dokonania ustaleń w tym przedmiocie.
Również po nadesłaniu przez strony żądanych dokumentów spadkowych w dniu 31 lipca 2014 r., organ pozostawał bezczynny w gromadzeniu materiału dowodowego. Wskazać również należy, że o akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości Prezydent W. wystąpił dopiero w dniu 10 grudnia 2014 r., a to na skutek wniesionego przez skarżące zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Organ nie ustosunkował się przy tym ani do powyższego zażalenia, ani też nie odpowiedział na wezwanie Wojewody [...] do zajęcia stanowiska w tym przedmiocie, jak również nie przesłał temu organowi akt sprawy. Wszystkie powołane pisma pozostały bez odpowiedzi.
Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez ponad 2 lata, nawet raz nie poinformował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w sprzeczności z treścią art. 36 K.p.a.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną było wynikiem niepodejmowania przez Prezydenta W. działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postpowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.