Uzasadnienie
K. S. i A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej wydania przez organ decyzji na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i ul. [...] regulowaną niegdyś w księdze wieczystej [...] lit. A, hip. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w przedmiotowej sprawie postępowanie toczy się od ponad 4 lat i mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy na czerwiec 2008 r. Prezydent nie zakończył postępowania. Ponadto skarżący zwrócili się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wyjaśnił, że przedmiotowa działka leży w obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Kwestie odszkodowań za działki przejęte ww. dekretem reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. lub za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r.
Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawach odszkodowawczych polega m. in. na gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe właściciela gruntu, pozyskaniu map sytuacyjnych, występowaniu do sądu wieczytoksięgowego po zaświadczenia hipoteczne i do biegłych po opinie, sprawdzeniu, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ust. 2 ww. ustawy.
Ponadto wskazane zostało, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania, jednak dodatkowych wyjaśnień wymaga nadal kwestia daty w której dawny właściciel utracił możliwość posiadania działki. W związku z powyższym wystąpiono do [...] Związku [...] w W. o wyjaśnienie w jakim okresie przedmiotowy teren zajęty był pod ogródki działkowe oraz po dokumenty dotyczące realizacji tych ogródków.
Reasumując Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi na bezczynność w kwestii wydania decyzji odszkodowawczej za grunt przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia właściwych działań, działań celowych, które umożliwią rozpatrzenie wniosku stron postępowania w ustawowym terminie. Przy czym wskazać należy, że z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. wynika obowiązek organów administracji publicznej załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Dokonując oceny zasadności skargi w świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji stwierdzić należy w sposób bezsporny, że termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. został przez Prezydenta W. przekroczony, innymi słowy Prezydent W. pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 11 lipca 2006 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., regulowaną w księdze wieczystej dobra [...] lit. A, [...], hip. [...], położoną przy ul. [...] i ul. [...].
Nie kwestionując wyjaśnień organu, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu zbadanie przesłanek ustawowych, w tym ustalenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy faktycznej możliwości władania omawianą działką należy zauważyć, że czynności te podejmowane były przez organ z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów dotyczących terminów prowadzenia postępowania administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że wniosek spadkobierców L. P. P. o przyznanie odszkodowania wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 2 sierpnia 2006 r.
Po wpłynięciu wniosku Prezydent W. wystąpił o uzupełnienie dokumentacji poprzez przekazanie akt własnościowych (pismo z 25 sierpnia 2006 r.), o wydanie kopii mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi (pismo z dnia 13 października 2006 r.), dokumentów dotyczących lokalizacji na przedmiotowym gruncie ogródków działkowych (pismo z dnia 28 listopada 2006 r.).
Pismem z dnia 31 stycznia 2007 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się do Prezydenta W. z prośbą o rozpoznania wniosku o odszkodowanie.
Dopiero pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, iż decyzja zostanie wydana w sprawie do dnia 31 maja 2007 r.
Pełnomocnik skarżących wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] wyznaczył termin rozpoznania sprawy do 30 czerwca 2008 r.
Z akt sprawy wynika jednak, że wyznaczonym terminie decyzja nie została wydana bowiem postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o ustalenie odszkodowania do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] lutego 2008 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania za inną działkę na rzecz tych samych osób.
Wnioskiem z dnia 8 maja 2010 r. pełnomocnik skarżących wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na wydanie przez Wojewodę [...] w dniu [...] stycznia 2009 r., decyzji nr [....]. M. K. ponowił swoją prośbę pismem z 10 lipca 2009 r.
Postanowieniem z [...] maja 2010 r. Prezydent W. podjął zawieszone postępowanie, a następnie pismem z 15 lutego 2011 r. poinformował skarżących, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2011 r.
W ocenie Sądu powyższe czynności organu wskazują, iż Prezydent W. pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Nie można bowiem usprawiedliwić tak długich okresów bezczynności pomiędzy zebraniem dokumentacji w sprawie, a poinformowaniem stron o dalszym postępowaniu, jak również wydania postanowienia o podjęciu postępowania w przedmiocie wniosku o odszkodowanie ponad rok po ustaniu przyczyny jego zawieszenia.
Zauważyć należy, że organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a., lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu.
Podkreślić również należy, że zarówno brak stosownych dokumentów, jak i uzupełnianie zgromadzonego materiału dowodowego - nie usprawiedliwia bezczynności organu w rozumieniu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji