Uzasadnienie
T. L., T. A. L. i M. M. W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 5 maja 2014 r. uzupełnionym pismem z dnia 5 grudnia 2014 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...]. W skardze pełnomocnik stron zaznaczył, że z uwagi na brak podejmowania przez Prezydenta W. jakichkolwiek czynności mających na celu zakończenie postępowania i wydanie decyzji, pismem z dnia 28 marca 2014 r. skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] wyznaczył organowi I instancji termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Termin ten upłynął z dniem 24 października 2014 r.
W skardze strony wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do niezwłocznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...] do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1968 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r. odmawiającą przyznania poprzednim właścicielom odszkodowania.
W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi, Prezydent W. zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia 5 maja 2014 r. pełnomocnik T. L., T. A. L. i M. M. W. podniósł, że skarga na bezczynność Prezydenta W. została wniesiona na 6 miesięcy przed tym, jak organ ten wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. o zawieszeniu przedmiotowego postępowania odszkodowawczego. Tym samym, w jego ocenie, brak jest podstaw do oddalenia skargi z tego tytułu. Zaznaczył również, że na w/w postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] zostało wniesione zażalenie do Wojewody [...].
Na rozprawie pełnomocnik organu oświadczyła, że postępowanie zażaleniowe w zakresie zawieszenia postępowania nie zostało dotychczas zakończone przed Wojewodą [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Prezydenta W. w dniu jej wniesienia do Sądu była zasadna. Pomimo bowiem upływu terminu określonego w przepisie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., na dzień wniesienia skargi organ nie wydał ani decyzji, ani postanowienia, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego.
W sprawie tej jednakże, w dniu [...] listopada 2014 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność, Prezydent W. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. [...] do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1968 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1968 r. odmawiającą przyznania poprzednim właścicielom odszkodowania. Z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. przez pełnomocnika Prezydenta W. wynika, że zażalenie na w/w postanowienie nie zostało jeszcze rozpoznane przez Wojewodę [...].
Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd Prezydenta W. do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], do czasu bądź to uchylenia w postępowaniu zażaleniowym postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] bądź formalnego podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdyby Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2014 r.
Z tych też względów, biorąc pod uwagę fakt istnienia w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego z dnia 23 stycznia 2014 r.
Jednocześnie, rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że bezczynność organu istniejąca na dzień wniesienia skargi nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem od dnia wpłynięcia wniosku o ustalenie odszkodowania do czasu zawieszenia postępowania upłynęło 10 miesięcy. Uwzględniając przedmiot prowadzonego postępowania, tj. rozpoznanie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), nie można prowadzonemu postępowaniu przypisać cechy długotrwałości nieuzasadnionej rodzajem sprawy, świadczącej o rażącym naruszeniu prawa.
Powszechnie wiadomym jest, że postępowanie o ustalenie odszkodowania za grunt [...] jest postępowaniem szczególnie skomplikowanym, wymagającym niejednokrotnie analizy materiałów archiwalnych. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje także fakt, iż w stosunku do spornej nieruchomości przy ul. [...], prowadzone jest równolegle postępowanie przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju w trybie art. 154 k.p.a.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 23 stycznia 2014 r. nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa.
Zaznaczenia wymaga, że po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania bądź po podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania nie ma przeszkód prawnych, aby strony – w przypadku, gdy Prezydent W. nie zakończy postępowania o ustalenie odszkodowania w określonej przepisami prawa formie i terminie – wystąpiły do Sądu, po wyczerpaniu środka zaskarżenia – z kolejną skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3, na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.