Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. skarżący P. D. i W. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowaniu w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych odwołanie skarżących od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] wpłynęło do organu I instancji 20 grudnia 2012r., a Wojewoda [...] przekazał je z całością akt sprawy Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi 2 stycznia 2013r.
Pismem z dnia 4 lutego 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował skarżących, że przedmiotowe odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia 30 kwietnia 2013r.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował skarżących, że przedmiotowe odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia 28 czerwca 2013r., a kolejnym pismem z 1 lipca 2013r., że odwołanie rozpatrzone będzie do dnia 31 sierpnia 2013r. Każdorazowo Minister informował w ww. pismach, że przesuniecie terminu rozpoznania wniosku spowodowane jest dużą ilością tego rodzaju spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu.
Pismem z dnia 22 lipca 2013r. skarżący wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieterminowym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. W piśmie tym skarżący zakwestionowali działania organu, jako naruszające w sposób rażący art. 35 kpa wskazując, że jedyną aktywnością ze strony Ministra było wielokrotne informowanie o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu odwołania i wyznaczenie nowego terminu rozpatrzenia sprawy, przy czym Minister nie podejmuje żadnych działań zmierzających do rozpoznania odwołania.
Pismem z dnia 4 września 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował skarżących, że przedmiotowe odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia 31 października 2013r., a w piśmie z 5 listopada 2013r. wskazano termin rozpatrzenia odwołania do dnia 31 grudnia 2013r. z uzasadnieniem jak wyżej.
W swej skardze do Sądu skarżący wnieśli o:
- – stwierdzenie bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – nierozpatrzenie w terminie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012r. Nr [...];
- – zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy;
- – zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżący zarzucili organowi rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili stan faktyczny sprawy zaznaczając, że organ czterokrotnie informował skarżących o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy, nie podejmując żadnych działań zmierzających do rozpatrzenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podkreślając, że sprawy rozpatrywane są według kolejności ich wpływu. W dacie wpływu do organu przedmiotowego odwołania tj. 2 stycznia 2013r. pozostawało do rozpatrzenia 739 spraw, co uzasadnia w ocenie organu przedłużenie czasu ich rozpoznania. Wskazano też, że tym samym uzasadnione przedłużenie terminu rozpoznania odwołania, przy jednoczesnym informowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazywaniu nowego terminu rozpoznania sprawy, czyni zarzut bezczynności niezasadnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie zauważyć należy, że bezspornym jest wyczerpanie przez skarżących trybu przewidzianego przepisem art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych skarżący w piśmie z dnia 22 lipca 2013r. wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieterminowym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r.
Analiza akt sprawy wskazuje na zasadność skargi.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kognicja sądu administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa.
Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwienia spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej.
Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, ale także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i 77§ 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia celowych działań zmierzających do rozpoznania odwołania skarżących od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. Przy czym, z przepisu art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Odwołanie skarżących wpłynęło do organu II instancji 2 stycznia 2013r. W związku z tym, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 kpa załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa.
W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie ze standardami wskazanymi w powołanych przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawanie przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 kpa oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniała taka sytuacja, bowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa, tzn. nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi okoliczność każdorazowego informowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazywania nowego terminu rozpoznania sprawy, jak i powoływanie się na fakt rozpoznawania sprawy według kolejności wpływu. Okoliczności te nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w rozpoznaniu odwołania, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35§ 5 kpa. Wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy nie może w takiej sytuacji ekskulpować organu orzekającego od zarzutu bezczynności zwłaszcza, że żaden z tych terminów nie został przez Ministra dochowany, a w sprawie nie podjęto jakiejkolwiek merytorycznej czynności zmierzającej do rozpoznania odwołania.
Ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, zatem należy, że organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również nałożone na siebie powyższymi pismami. Okoliczności te uzasadniają uwzględnienie skargi na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem w przedmiotowej sprawie Minister z nieuzasadnionych powodów nie rozpoznał odwołania skarżących, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1i 3 kpa i korespondujący z nim art. 12§ 1i 2 oraz 36 § 1 kpa.
Wobec powyższego mając na uwadze, że organ od ponad roku nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy, termin do jej załatwienia – nawet jeśliby przyjąć, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter – został już znacznie przekroczony. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wyznaczony dwumiesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego i stworzy realną możliwość załatwienia sprawy przez organ. Mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu, aczkolwiek naganna, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art.149 § 1 p.p.s.a., bowiem organ informował strony o terminach załatwienia sprawy (chociaż ich nie dotrzymywał), a przyczyną zwłoki jest znana Sądowi z urzędu duża liczba spraw tego rodzaju. Działanie organu nie jest zatem wyrazem jego złej woli i nie cechuje go tak poważny stopień naruszenia prawa, stwierdzenia którego domagają się skarżący.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.
- - ---------------------- 1