Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...], podnosząc, że przez okres prawie 10 lat – od 2008 r., sprawa nie została załatwiona wydaniem decyzji administracyjnej do czego organ jest zobowiązany.
W tej sytuacji skarżąca wniosły o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister, wnosząc o oddalenie skargi, przedstawił przebieg postępowania i stwierdził, że z jego przebiegu wynika, iż nie pozostawał w bezczynności.
W załączeniu do pisma z dnia 28 lutego 2018 r. Minister nadesłał wydaną w wyniku rozpatrzenia ww. wniosku skarżącej decyzję własną z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], i wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
Zarządzeniem z dnia 15 marca 2018 r. wezwano skarżącą do wskazania, czy wobec wydania przez Ministra ww. decyzji podtrzymuje skargę.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...], i wydanie decyzji merytorycznej w sprawie powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...].
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w rozpoznawanej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie zostało zainicjowane jej wnioskiem z dnia 4 czerwca 2014 r. Wyjaśnić bowiem należy, że postępowanie wszczęte na skutek wniosku skarżącej z dnia 12 czerwca 2008 r. zostało zakończone postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem tego organu z dnia [...] października 2012 r. Zatem ocenie pod kątem charakteru bezczynności podlega postępowanie organu od daty wpływu wniosku skarżącej z dnia 4 czerwca 2014 r.
Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej z dnia 4 czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...], wpłynął do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 18 czerwca 2014 r. Od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 kpa. Z analizy akt sprawy wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania organ podejmował co prawda czynności w celu zgromadzenia niezbędnego materiału dokumentacyjnego, jednak czynności dokonywał w długich odstępach czasu, przy czym w okresie od czerwca 2016 r. do lipca 2017 r. nie podjął żadnej czynności i w końcu 28 lutego 2018 r., po blisko czterech latach prowadzenia postępowania wydał decyzję merytoryczną kończącą postępowania w I instancji.
W ocenie Sądu, taki sposób działania organu rażąco narusza zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa), jak i przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3).
Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 art. i 205 § 1 P.p.s.a. (100 zł tytułem wpisu od skargi). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.