Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. (data wpływu do organu) A. G., A. S., E. S., B. W., D. M., T. C., G. B., A. W., K. K., J. S., L. Z., J. B., B. M., B. K., Z. K., T. B., H. K. oraz G. K., reprezentowani przez radcę prawnego K. W., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], oznaczonej hip. jako [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do zakończenia postępowania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782). Prezydent wskazał, że pismem z dnia 1 lipca 2015 r. poinformował strony o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz.
- 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w określonym terminie. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony czteromiesięczny termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego.
Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniała na dzień wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 25 czerwca 2009 r. D. M. oraz A. W. złożyły do Prezydenta [...] wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], oznaczonej hip. jako [...]. Pismem z dnia 9 lutego 2010 r. Prezydent zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Pismem z dnia 12 marca 2012 r. Prezydent poinformował strony postępowania, że rozpoznanie wniosku nastąpi do 30 maja 2012 r. Pismem z dnia 18 maja 2012 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie materiałów oraz dokumentów dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 5 września 2012 r. Prezydent poinformował strony postępowania, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zgromadzenia niezbędnych dowodów rozpoznanie wniosku nastąpi do 30 stycznia 2013 r. Następnie, pismem z dnia 12 lutego 2013 r. organ poinformował strony, że rozpoznanie wniosku nastąpi do 30 kwietnia 2013 r. Pismem z dnia 20 lutego 2013 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., decyzji lokalizacyjnej oraz informacji, czy w zasobie archiwum znajdują się dokumenty dotyczące realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. organ zwrócił się do Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o udzielenie informacji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Następnie, pismem z czerwca 2013 r. organ poinformował strony, że rozpoznanie wniosku nastąpi do 31 września 2013 r. Pismami z dnia 9 października 2013 r. Prezydent zwrócił się do Szkoły Podstawowej nr [...] w [...], Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]" o udzielenie informacji na temat realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości oraz Urzędu [...] Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentacji. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o sporządzenie kopii dokumentów. Pismem z dnia 11 września 2014 r. organ poinformował strony, że rozpatrzenie sprawy nastąpi do dnia 31 grudnia 2014 r. Pismem z 12 stycznia 2015 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że wydanie decyzji w sprawie nastąpi w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. Następnie, pismem z dnia 1 lipca 2015 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że wydanie decyzji w sprawie nastąpi w terminie do dnia 31 października 2015 r. Pismem z dnia 25 września 2015 r. organ zwrócił się do Urzędu [...] Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o nadesłanie kserokopii decyzji komunalizacyjnych.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Podejmowanie działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy w tak dużych odstępach czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Ponadto zachowanie organu charakteryzowało się brakiem koncentracji działań zmierzających do zakończenia sprawy, a od połowy 2014 r. działania organu sprowadzały się jedynie do informowania stron o nowych terminach załatwienia sprawy, których następnie organ nie dotrzymywał. Prezydent dopiero pismem z dnia 25 września 2015 r. zwrócił się o nadesłanie kserokopii decyzji komunalizacyjnych, jednakże nie sposób nie zauważyć, że czynność została podjęta w konsekwencji wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi na bezczynność organu, która wpłynęła do organu w dniu 17 sierpnia 2015 r.
Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywą zawartą w art. 7 k.p.a. zobowiązującym organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).