Uzasadnienie
W dniu [...] września 2015 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z [...] października 1950 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] maja 1950 r. nr [...] odmawiającego J. i C. małż. J. i innym przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Pismem z [...] grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała, że A. B. zmarła, a jej następcą prawnym jest J. K. Do pisma załączono: akt zgonu skarżącej zmarłej w dniu [...] października 2015 r.; sporządzony w formie aktu notarialnego testament z [...] lipca 2015 r. (Rep. [...]), którym skarżąca, działając na podstawie art. 9811 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.c.", dokonała na rzecz J. K., zapisu windykacyjnego w postaci przysługującego roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość o pow. [...] łokci kwadratowych położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]; sporządzony w formie aktu notarialnego protokół z [...] listopada 2015 r. (Rep. [...]) z przyjęcia przez J.K. powyższego zapisu windykacyjnego; pełnomocnictwo do występowania w niniejszej sprawie w imieniu J. K. Zarządzeniem z 18 grudnia 2015 r. Sąd wezwał adw.
A. R. do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania, czy przeprowadzono postępowanie o stwierdzeniu nabycia spadku po A. B., ewentualnie czy sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłej. Jeśli tak, zobowiązano do nadesłania dokumentów w tym przedmiocie.
Pełnomocnik skarżącej pismem z [...] grudnia 2015 r. poinformowała, że z uwagi na to, że skarżąca była osoba samotną i cały swój majątek rozdysponowała za życia, najprawdopodobniej nie przeprowadzano po niej postępowania spadkowego, ani też nie sporządzano aktu poświadczenia dziedziczenia. Wskazała również, że złożony do akt sprawy testament z [...] lipca 2015 r. obejmujący zapis windykacyjny, zgodnie z Kodeksem cywilnym wywołuje taki skutek, że rzecz oznaczona co do tożsamości lub prawo uczynione jego przedmiotem przechodzi na zapisobiercę z chwilą śmierci spadkodawcy bez potrzeby prowadzenia dodatkowych postępowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego.
W niniejszej sprawie zaistniały powyższe okoliczności, a zatem powstała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowego z urzędu, bowiem zmarła skarżąca – A. B. i jak wynika z oświadczenia jej pełnomocnika, nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej, jak również nie sporządzano aktu poświadczenia dziedziczenia.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożony do akt sprawy testament z [...] lipca 2015 r. z zapisem windykacyjnym, nie zastępuje postanowienia o stwierdzeniu nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego, stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej, czy też aktu poświadczenia dziedziczenia. Ze stwierdzenia nabycia spadku i zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia płynie bowiem bardzo istotne domniemanie prawne, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku lub uzyskała akt poświadczenia dziedziczenia, jest spadkobiercą (art. 1025 § 2 K.c.). Z omawianego domniemania wynika zasada, że względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swe prawa tylko stwierdzeniem nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 K.c.). Osoba wymieniona w postanowieniu sądu lub akcie poświadczenia dziedziczenia jest bowiem uważana za spadkobiercę.
Analogiczne zasady obowiązują w zakresie stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego (art. 10291 K.c.). W szczególności należy tu zwrócić uwagę, że ze stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, obejmującego zapis windykacyjny wynika domniemanie, że osoba, która uzyskała takie stwierdzenie, jest zapisobiercą windykacyjnym danego przedmiotu lub prawa (art. 1025 § 2 K.c.). Wobec spadkobierców i osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do zapisobrania windykacyjnego, dana osoba może udowodnić przymiot zapisobiercy windykacyjnego tylko ww. postanowieniem lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 K.c.) (por. L. Kaltenbek-Skarbek i W. Żurek Prawo spadkowe. WKP 2012, LEX).
Jak wskazuje się w doktrynie, stan tymczasowości, jaki w momencie otwarcia spadku powstaje, uprawnia do stwierdzenia, że prawa do przedmiotu zapisu windykacyjnego zapisobierca może wykazać jedynie prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 10291 w zw. z art. 1027 K.c.). Dopiero z tą chwilą może wykonywać przyznane mu prawa, na przykład złożyć wniosek o wpis w księdze wieczystej, żądać spłaty długu, wydania rzeczy itp. (por. A. Kidyba (red.), E. Niezbecka Komentarz do art. 9811 Kodeksu cywilnego, LEX).
Na marginesie wskazać należy, że wątpliwości Sądu budzi również to, iż przedłożony testament skarżącej z [...] lipca 2015 r. dotyczy zapisu windykacyjnego na rzecz J. K. w postaci roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. nr [...], podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Przy tym decyzją z [...] października 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność kwestionowanych przez skarżącą decyzji z [...] października 1950 r. i [...] maja 1950 r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.