Uzasadnienie
J. Ł., B. S., E. P., M. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia sprawy o odszkodowanie za dom jednorodzinny oraz działkę położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...], przejętą na własność Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 ze zm.) - zwanego dalej "dekretem". Skarżący podali, że bezczynność organu polega na rażącym przekroczeniu terminów załatwienia sprawy wynikających z Kpa. W skardze wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w dniu [...] lipca 1985 r. następcy prawni dawnego właściciela E. Ł., tj. J. Ł., E. Ł. i T. Ł., których następcami są skarżący wystąpili o przyznanie na ich rzecz odszkodowania za przejęty przez Państwo dom rodzinny wraz gruntem, położony przy ul. [...] w [...], nr hip [...]. Z uwagi na brak zakończenia postępowania pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący, przedkładając organowi postanowienia spadkowe po osobach, które nie dożyły rozstrzygnięcia w sprawie, wnieśli o dalsze jego kontynuowanie na ich rzecz. W dniu [...] marca 2016 r. zostało wniesione do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Skarżący podnieśli, że organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przez ponad 30 lat. W niniejszej sprawie bezczynność organu jest oczywista. Do chwili obecnej upłynęły wszystkie ustawowe terminy załatwienia sprawy, w tym dotyczące sprawy szczególnie skomplikowanej. Organ nie poinformował skarżących o nowym terminie załatwienia sprawy i przyczynach rażącej zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli postępowaniu o przyznanie odszkodowanie za grunt nieruchomości [...], położonej w rejonie ul. [...] na podstawie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.). Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. wyznaczył Prezydentowi [...] termin zakończenia postępowania do dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ podał, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 Kpa. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano [...] września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w stanie bezczynności w sprawie o odszkodowanie zainicjowanej wnioskiem J. Ł., E. Ł. i T. Ł. z dnia [...] lipca 1985 r., popartym następnie w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. przez J. Ł. działającego także jako spadkobierca T. Ł. zmarłej w 2004 r. (prawomocne postanowienie spadkowe z dnia [...] maja 2005 r., sygn. akt [...]) oraz przez B. S., E. P. i M. T. – spadkobierców E. S. zmarłej w 2008 r. (akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] stycznia 2015 r., Rep. [...]). Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie zalega w aktach sprawy od ponad 30 lat. Z nadesłanych Sądowi przez Prezydenta [...] akt postępowania administracyjnego wynika, że czynności organu ograniczyły się do tego, że Prezydent [...] pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że akta własnościowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości znajdują się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] w związku z prowadzonym postępowaniem nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Prezydent [...] zwrócił się do Kolegium o pilne wypożyczenie akt przedmiotowej nieruchomości, które otrzymał w dniu [...] kwietnia 2016 r. Organ podał, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 Kpa.
Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano [...] września 2016 r. O kwalifikowanym charakterze stanu bezczynności organu świadczy także to, że rażąco długi okres trwającej zwłoki w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie spowodował pozbawienie E. Ł. i T. Ł. możliwości uzyskania rozstrzygnięcia we wnioskowanej sprawie o odszkodowanie za przejęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie dekretu przez Państwo.
Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Wnioskowany w skardze termin 1 miesiąca Sąd uznał za zbyt krótki do wydania w sprawie rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że sprawy tego typu są skomplikowane, ponieważ polegają na ustaleniu okoliczności, które miały miejsce wiele lat temu i przez to trudnych do udowodnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).