Uzasadnienie
E. D., K. M., P. M., D. M. pismem z [...] grudnia 2017 r., wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. [...].
Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy oraz o zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] stycznia 2016 r., wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Z uwagi na niepodejmowanie działań ze strony organu wnieśli zażalenie na bezczynność organu do Wojewody [...]. Następnie [...] kwietnia 2016 r. cofnęli zażalenie, wobec konieczności przedłożenia do organu odpisu postanowienia spadkowego po S. D. Wojewoda [...] umorzył postępowanie zażaleniowe.
Z uwagi na dalszy brak podejmowania czynności przez organ, pismem z [...] września 2016 r. skarżący wnieśli kolejne zażalenie na bezczynność Prezydenta W. Postanowieniem z [...] maja 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin rozpoznania sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia.
Skarżący wskazali, że pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] terminu na załatwienie sprawy Prezydent nie wydał rozstrzygnięcia, jak również nie poinformował o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał przewidywanego terminu rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że na obecnym etapie postępowania zachodzi konieczność ustalenia stron postępowania.
W tym celu ponownie wystąpił do pełnomocnika skarżących o udzielenie informacji o aktualnym adresie zamieszkania pozostałego współwłaściciela ww. nieruchomości, tj. W. M., ewentualnie w przypadku jego śmierci o nadesłanie postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku oraz ewentualnych pozostałych następcach prawnych dawnych właścicieli nieruchomości wraz ze wskazaniem aktualnych adresów zamieszkania wszystkich uprawnionych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017 r., poz. 1369 t.j) powoływanej dalej jako P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Organ od [...] stycznia 2016 r., tj. od daty wpływu do organu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. [...] do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby od dnia [...] stycznia 2016 r., organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania.
Jedynymi czynnościami podjętym przez organ było zwrócenie się do Urzędu W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie akt własnościowych nieruchomości oraz do pełnomocnika skarżących o nadesłanie postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po S. D. Organ wezwał także pełnomocnika skarżących o podanie informacji o aktualnym adresie zamieszkania pozostałego współwłaściciela ww. nieruchomości – W. M., ewentualnie w przypadku jego śmierci postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku oraz ewentualnych pozostałych następcach prawnych dawnych właścicieli nieruchomości, wraz ze wskazaniem aktualnych adresów zamieszkania wszystkich uprawnionych.
Przy piśmie z [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżących załączył odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. z [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. D. Dopiero na skutek wniesionej przez skarżących skargi na bezczynność pismem z [...] lutego 2018 r. organ ponownie wezwał pełnomocnika skarżących o udzielenie informacji o aktualnym adresie zamieszkania pozostałego współwłaściciela ww. nieruchomości – W. M., ewentualnie w przypadku jego śmierci do nadesłania postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku oraz do wskazania ewentualnych pozostałych następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości. Organ nie zawiadomił stron postępowania o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy, ani o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy.
Działania organu uznać należy za rażąco naruszające prawo skoro od ponad dwóch lat od daty wpływu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość do dnia orzekania przez Sąd, organ nie był w stanie podjąć skutecznych działań mających na celu zgromadzenie potrzebnych mu akt i dokumentacji oraz ustalić stron postępowania.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad dwóch lat organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a.
W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Termin ten pozwoli organowi na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego i wydanie decyzji w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.