Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 września 2015 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 r.. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], ozn. "[...]" dz.[...]. Wskazała, że pomimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. i wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wynoszącego 3 miesiące Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową działką, pismem z dnia 5 października 2015 r. wystąpiono o przesłanmie niezbędnych dokumentów do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla [...].
Ponadto wskazano, iż pismem z dnia 5 października 2015 r. strona została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku skarżącej z dnia 20 sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], ozn. "[...]" dz.[...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżącej z dnia 20 sierpnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], ozn. "[...]" dz.[...] datowany na dzień 18 sierpnia 2014 r. wpłynął do organu w dniu 20 sierpnia 2014 r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pismem z dnia 6 listopada 2014 r. Prezydent [...] wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości.
Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do Prezydenta [...] w dniu 18 listopada 2015 r.
Następnie pismem z dnia 3 lutego 2015 r. Prezydent [...] wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r., sygn.. k [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym tego terenu, oraz ponownie pismem z dnia 13 marca 2015 r. wystąpiono o sporządzenie kopii i nadesłanie fragmentów Ogólnego planu zabudowania [...], zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r. obejmujących przedmiotową nieruchomość (zespół archiwalny [...] – Kolekcja I map i planów W., sygn. K I [...]).
Kopie dokumentów przesłanych przez Dyrektora Archiwum Państwowego w W. dołączono do akt przedmiotowej sprawy w dniu 30 marca 2015 r.
Ponadto pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. zwrócono się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o udzielenie informacji:
- - czy teren przedmiotowej nieruchomości obecnie stanowiący nieruchomości przy ul. [...] wchodzące w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], i [...] z obrębu [...] objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną;
- - kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji;
- - kiedy ewentualnie inwestycja została zrealizowana;
- - czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny.
Następnie pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. przekazano Wojewodzie [...] zażalenie wnioskodawczyni na nie załatwienie w terminie sprawy o odszkodowanie.
Ponadto, już po wniesieniu skargi do Sądu, organ pismem z dnia 5 października 2015r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości oraz udzielenie informacji, czy w zasobach archiwum znajduje się decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] listopada 1976 r.
Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskania opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczących wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.
Należy również mieć na względzie, że w piśmie z dnia 5 października 2015 r. skierowanym do skarżącej, organ poinformował o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 stycznia 2016 r. – wypełniając tym samym obowiązek z art. 36 § 1 k.p.a. Takie oświadczenie wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.