Uzasadnienie
M. M. pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącej z księgi hipotecznej oznaczonej jako "[...]" nr rej hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy [...], a następnie w 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa.
M. M. (następca prawny byłej właścicielki gruntu) wnioskiem z 18 listopada 2014 r. wystąpił o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.).
Pismem z 26 stycznia 2015 r. skarżący wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia.
Powyższe postanowienie zostało doręczone Prezydentowi [...] w dniu 15 kwietnia 2015 r.
Skarżący przy pismach z dnia 16 listopada 2015 r. i z dnia 14 grudnia 2015 r. złożył do organu dokumentację dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Pismami z dnia 2 stycznia 2016 r. i z dnia 1 lutego 2016 r. Prezydent [...] wystąpił do Archiwum Państwowego i do Wydziału Architektury w [...] o dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność skarżący wskazał, że organ, mimo upływu ustawowych terminów nie rozpoznał jego wniosku z 18 listopada 2014 r. i nie wydał decyzji, jak również nie zawiadomił stron o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i podał, że wystąpił do Archiwum Państwowego i do Wydziału Architektury w [...] o udzielenie informacji w celu zgromadzenia niezbędnych do postępowania dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku z dnia 18 listopada 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i nadal pozostaje w zwłoce.
Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu termin powyższy jest terminem realnym dla zakończenia postępowania biorąc pod uwagę okoliczność braku operatu szacunkowego ustalającego wartość przedmiotowej nieruchomości.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy bowiem wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.
Należy mieć ponadto na względzie, że organ w piśmie z dnia 5 marca 2015 r. zwrócił się o przesłanie akt własnościowych, a następnie w piśmie z dnia 15 października 2015 r. oraz z dnia 19 listopada 2015 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Ponadto organ wystąpił w piśmie z dnia 2 stycznia 2016 r. do Archiwum Państwowego oraz w piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. do Wydziału Architektury w [...] o udzielenie informacji w celu zgromadzenia niezbędnych do postępowania dokumentów.
Powyższe wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżących. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 p.p.s.a.