Uzasadnienie
Skarżący I. O., J. O., Z. Z., A. Z. i J. Z. pismem z 17 września 2015 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku z [...] lutego 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi powołali treść przepisów art. 12 §1 kpa oraz art. 35 § 1 i § 3 kpa. Podnieśli, że 17 marca 2015 r. złożyli zażalenie do organu wyższego stopnia. Do dnia złożenia skargi sprawa nie została rozpoznana merytorycznie. Skarżący zarzucili, że Prezydent narusza obowiązki nałożone przepisem art. 36 kpa.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że postanowieniem z 30 września 2015 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. Prezydent wyjaśnił, że nie zostały rozpoznane wnioski dawnego właściciela W. Z. z [...] stycznia 1948 r. i z [...] maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Podstawą zaś do rozstrzygnięcia odszkodowania jest odmowa ustanowienia prawa własności czasowej. Dlatego postanowieniem z [...] października 2015 r. Prezydent zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji wydania przez organ decyzji lub postanowienia (w tym postanowienia o zwieszeniu postępowania) w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1) pppsa, tj. zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Prezydent postanowieniem z [...] października 2015 r. zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania. Wydanie przez Ministra postanowienia o zawieszeniu postępowania wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie z [...] lutego 2015 r. Zgodnie z treścią art. 103 kpa zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to zatem także terminów załatwienia sprawy (art. 35-36 kpa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności. Zawieszenie postępowania strona może zwalczać składając zażalenie. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe odnośnie żądania wydania aktu i dlatego w tej części zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku).
Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ postanowienia o zwieszeniu postępowania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa w zakresie orzekania, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.).
Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa)
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania Prezydent pozostawał w bezczynności. Sąd badając postępowanie administracyjne uznał, że bezczynność organu, chociaż naganna, nie miała cech rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Zauważyć należy, że każda bezczynność lub przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa. Jednak za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie jaką jest odszkodowanie za nieruchomość Prezydent, w sytuacji nie rozpoznania wniosków byłego właściciela z 1948 r. i z 1949 r., złożonych na podstawie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st.
Warszawy, nie mógł wydać decyzji w przedmiocie odszkodowania. Należy mieć na uwadze, że sprawy dotyczące gruntów warszawskich z uwagi na swój historyczny charakter i konieczność pozyskiwania dokumentów archiwalnych mają zazwyczaj skomplikowany charakter.
Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) i § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 i art. 202 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.