Uzasadnienie
Skarżący J.D. pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w sprawie o sygn. [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. (data wpływu do organu [...] lipca 2014 r.) J.D. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego (decyzji administracyjnej) Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1955 r. (nr [...]).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się do organu z prośbą o przyspieszenie czynności w sprawie i podjęcie niezbędnych kroków do wydania orzeczenia.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia, skarżący pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał organ do usunięci naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Pismami z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz z dnia [...] maja 2017 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z prośbą o interwencję i objęcie osobistym nadzorem toczącej się sprawy.
Wobec dalszego niepodejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną na wstępie skargę na bezczynność organu i jednoczesne przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu, decyzji9 administracyjnej w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r., a także w przypadku rozpoznania przez organ wniosku skarżącego przed rozpoznaniem niniejszej sprawy przez Sąd, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zarazem przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10.000,00 złotych na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), względnie przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w niższej kwocie z jednoczesnym wymierzeniem organowi grzywny oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] naruszenie art. 12 w zw. z art. 35 i art. 36 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez brak podjęcia w niniejszej sprawie czynności potrzebnych do jej rozpatrzenia, pomimo tego, że postępowanie toczy się od ponad 3 lat i 4 miesięcy, brak rozpatrzenia sprawy i jej rozstrzygnięcia w ustawowym terminie dwóch miesięcy określonym w art. 35 § 3 k.p.a., brak wyznaczenia nowego terminu załatwienia niniejszej sprawy w trybie określonym w art. 36 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. w terminie wskazanym w sentencji wyroku. Poza sporem pozostaje okoliczność, że organ nie rozpoznał ww. wniosku.
Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania wpadkowego zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia powyższego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony termin jest wystarczający do załatwienia przedmiotowego wniosku.
Jednocześnie skład orzekający zauważa, że w niniejszym postępowaniu nie przesądza o zasadności wniosku z dnia 1 lipca 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego (decyzji administracyjnej) Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1955 r. (nr [...]), wskazuje jedynie o konieczności rozpatrzenia ww. wniosku w formie do tego przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Oceniając zaś przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego (decyzji administracyjnej) Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1955 r. wpłynął do organu w dniu 1 lipca 2014 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia niniejszej sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a.
Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia, skarżący pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał organ do usunięci naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po otrzymaniu wniosków skarżącego organ po wyznaczeniu w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. terminu do załatwienia sprawy kończącego się 31 maja 2017 r. nie podjął żadnych dalszych czynności zmierzających do jej załatwienia.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy – przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznych, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a.
Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. W ocenie Sadu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący nie uzasadnił złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Treść skargi nie pozwala na przyjęcie by skarżący na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie poniósł krzywdę wymagającą zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie zaś art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § p.p.s.a.