Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący, reprezentowani przez M.K., wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa.
W związku z w/w wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 9 lutego 2007 r., Prezydent W. pismem z dnia 16 lutego 2007 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących nieruchomości oznaczonej jako hip. [...].
W dniu 28 sierpnia 2007 r. pełnomocnik M.K. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Pismem z dnia 27 listopada 2007 r. Prezydent poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zostanie wydana do końca maja 2008 r.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał zażalenie wnioskodawców wniesione w trybie art. 37 § 1 Kpa za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania na rzecz tych samych osób (tj. skarżących) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. [...].
Wnioskami z dnia 7 lipca 2009 r. oraz z dnia 7 maja 2010 r. M.K. zwrócił się do Prezydenta W. o podjęcie postępowania zawieszonego w/w postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r.
Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący wskazali, że postępowanie odszkodowawcze toczy się blisko 4 lata i mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę na dzień 30 czerwca 2008 r. Prezydent W. nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wyjaśnił, że pismem z dnia 16 lutego 2011 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji z rejestru gruntów nieruchomości nr hip. [...] oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi. Powyższe dokumenty pozwolą ustalić aktualnego właściciela spornej nieruchomości.
W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 Kpa pełnomocnik stron został poinformowany pismem z dnia 16 lutego 2011 r. o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz o przedłużeniu terminu jej rozpoznania do dnia 30 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 9 lutego 2007 r., kiedy wpłynął do organu wniosek skarżących z dnia 29 stycznia 2007 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zważyć przy tym należy, że pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących spornej nieruchomości, organ podjął wprawdzie niezwłocznie po wpłynięciu przedmiotowego wniosku, jednak już dalsze działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy Prezydent podjął dopiero po upływie czterech miesięcy (pismo z dnia 4 czerwca 2007 r.), a kolejne po upływie dziewięciu miesięcy (pismo z dnia 22 listopada 2007 r.). Dopiero też po wniesieniu do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność w przedmiotowej sprawie, w dniu 27 listopada 2007 r. wystosowano do M.K. pierwsze pismo informujące o przyczynach zwłoki (podając, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zgromadzenia dodatkowej dokumentacji) oraz o fakcie, że decyzja w sprawie zostanie wydana do końca maja 2008 r.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 4 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.).
Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia 17 lutego 2011 r. przesłał ją do WSA w Warszawie jednocześnie udzielając na nią odpowiedzi i nie zwracając się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).