Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2015 r. E.-S. zwróciła się do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.), odszkodowania na jej rzecz w części udziałów przypadających jej po dawnych właścicielach nieruchomości, za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), oznaczonej hip. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
Z analizy akt sprawy wynika, że E. Z.-S. pismem z dnia 6 lipca 2015 r. złożyła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nierozpatrzeniem w ustawowym terminie jej wniosku z dnia 1 czerwca 2015 r. o ustalenie odszkodowania. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., nr [...], uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione, wskazując, że Prezydent [...] na dzień złożenia zażalenia nie pozostawał w bezczynności.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. E. Z.-S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi [...] naruszenie przepisu art. 36 § 1 kpa, w związku z art. 35 § 1 i § 3 kpa, w związku z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Skarżąca podniosła, że pomimo toczącego się od ponad trzech miesięcy postępowania o przyznanie odszkodowania nie zostały wydane jakiekolwiek rozstrzygnięcia.
Ponadto Prezydent [...] przekroczył już maksymalny, dwumiesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia określony w art. 35 kpa. Skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi [...] niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w celu ustalenia, jakie było przeznaczenie wyżej wymienionego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] sierpnia 1931 r., wystąpił do Archiwum Państwowego [...] oraz do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości. Powyższe dokumenty pozwolą określić położenie nieruchomości oraz ustalić aktualnego właściciela tego gruntu. Ponadto organ wskazał, że pismem z dnia 10 września 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Prezydent [...] wniósł o nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek z dnia 1 czerwca 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), oznaczonej hip. [...], nie został dotychczas rozpoznany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania kodeksowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, uchybił wskazanym przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to tak długa, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 kpa, zwłoka organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie jest usprawiedliwiona.
Z akt sprawy wynika, że do dnia rozpoznania skargi sprawa odszkodowania nie została zakończona. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżącej w zakreślonym terminie.
Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie (2015 r.), a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin trzech miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżącej w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...]. W tym czasie organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w wyznaczonym przez Sąd terminie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.