Uzasadnienie
A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z 20 stycznia 2011 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący, reprezentowani przez M.K., wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa.
W związku z w/w wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 9 lutego 2007 r., Prezydent W. pismem z dnia 13 marca 2007 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji z rejestru gruntów nieruchomości nr hip. [...] oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi.
W dniu 28 sierpnia 2007 r. pełnomocnik M.K. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Pismem z dnia 17 marca 2008 r. Prezydent poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że rozpatrzenie wniosku z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość nr hip. [...] nastąpi w terminie miesiąca od zgromadzenia całości materiału dowodowego.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] uznał zażalenie wnioskodawców wniesione w trybie art. 37 § 1 Kpa za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2008 r.
Pismem z dnia 7 lipca 2009 r. M.K., w imieniu wnioskodawców, wezwał Prezydenta W. do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie wyznaczonym postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r.
Mając na uwadze w/w wezwanie organ pismem z dnia 17 lipca 2009 r. poinformował pełnomocnika, że z uwagi na konieczność ustalenia daty utraty władania nieruchomością nr hip. [...] pismami z dnia 17 lipca 2009 r. wystąpił do Spółdzielni [...] oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie niezbędnych dokumentów. Jednocześnie poinformował, że rozpatrzenie wniosku z dnia 29 stycznia 2007 r. nastąpi do końca listopada 2009 r.
Kolejne pismo informujące M.K. o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 30 kwietnia 2010 r. wydane zostało w dniu 14 grudnia 2009 r. Z w/w dokumentu wynika ponadto, że Prezydent W. zwrócił się pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. do Zarządu [...] m. W. m.in. o udzielenie informacji na temat sposobu zagospodarowania działki nr hip. [...] oraz informacji odnośnie ewentualnych decyzji lokalizacyjnych związanych ze sporną nieruchomością.
Pismem z dnia 8 maja 2010 r. pełnomocnik wnioskodawców zwrócił się do Prezydenta o przedstawienie czynności, jakie dotychczas zostały podjęte w postępowaniu w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...], w kontekście zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 Kpa.
W związku z w/w wystąpieniem organ pismem z dnia 11 maja 2010 r. poinformował M.K., że z uwagi na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań a ponadto kolejne wystąpienie o przesłanie dokumentacji (adresat: [...] Zarząd [...] – pismo z dnia 11 maja 2010 r.), decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 lipca 2010 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący wskazali, że postępowanie odszkodowawcze toczy się blisko 4 lata i mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę na dzień 31 grudnia 2008 r. Prezydent W. nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wyjaśnił, że w związku z trudnościami w ustaleniu daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką nr hip. [...] pismem z dnia 15 lutego 2011 r. zwrócił się do Spółdzielni [...] o udzielenie informacji na temat zagospodarowania omawianej nieruchomości.
W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 Kpa pełnomocnik stron został poinformowany pismem z dnia 15 lutego 2011 r. o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz o przedłużeniu terminu jej rozpoznania do dnia 30 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2008 r.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 9 lutego 2007 r., kiedy wpłynął do organu wniosek pełnomocnika M.K. z dnia 29 stycznia 2007 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr hip. [...]. Zważyć przy tym należy, że o ile pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej spornej nieruchomości, organ podjął po upływie miesiąca po wpłynięciu przedmiotowego wniosku a kolejne po upływie kolejnych dwóch miesięcy (pisma z dnia 9 maja 2007 r.), o tyle dalsze działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy Prezydent podejmował w większości przypadków dopiero po interwencjach skarżących (o czym świadczy porównanie dat pism strony i Prezydenta W.).
Pierwsze pismo informujące wnioskodawców o przyczynach zwłoki (z którego wynika, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zgromadzenia dodatkowej dokumentacji) oraz o fakcie, że rozpatrzenie wniosku z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość nr hip. [...] nastąpi w terminie miesiąca od zgromadzenia całości materiału dowodowego, wydane zostało dopiero po wniesieniu do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność w przedmiotowej sprawie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 4 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.).
Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia 17 lutego 2011 r. przesłał ją do WSA w Warszawie jednocześnie udzielając na nią odpowiedzi i nie zwracając się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).