Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2014 r. P. K. i K. K. zwrócili się do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.), odszkodowania na rzecz P. K. w udziale 1/2 części oraz na rzecz K. K. w udziale 1/2 części za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]", która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
Z analizy akt sprawy wynika, że P. K. i K. K. pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. (powinno być 2015 r.) złożyli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nierozpatrzeniem wniosku w terminie ustawowym. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta [...] w dniu 6 marca 2015 r. Następnie P. K. i K. K. pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania ich wniosku o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, zarzucając Prezydentowi [...] naruszenie przepisu dotyczących terminów załatwienia sprawy, tj.: art. 35 § 1 i § 3 kpa, art. 36 § 1 kpa, a także art. 37 kpa.
Skarżący wskazali, że Prezydent [...] nie zakończył postępowania w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto Prezydent [...], wbrew nałożonemu postanowieniem Wojewody zobowiązaniu do załatwienia sprawy w dodatkowym terminie, nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący podali również, że pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. wykonali wezwanie Prezydenta [...] do złożenia brakującego postanowienia spadkowego.
Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w sprawie ich wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, wniosek z dnia 24 czerwca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]", nie został dotychczas rozpoznany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania kodeksowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, uchybił wskazanym przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to tak długa, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 kpa, zwłoka organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie jest usprawiedliwiona.
Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie (2014 r.), a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin trzech miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...]. W tym czasie organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję.
Odnosząc się do wniosku skarżących o wymierzenie organowi grzywny, Sąd na tym etapie postępowania nie znalazł jeszcze podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w tym zakresie skargę oddalił.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.