Uzasadnienie
A. B., A. B., M. P., K. C., M. C., S. Y., M. C. i R. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy [...], hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. wyznaczył Prezydentowi termin załatwienia sprawy na dzień [...] czerwca 2008 r., zatem przedmiotowa skarga na bezczynność organu jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi.
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2007 r. W wyniku nie wywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym ze wspomnianych przepisów skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania. Wojewoda postanowieniem [...] kwietnia 2008 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2008 r. Następnie Prezydent postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania za drugą działkę na rzecz tych samych osób.
Pismem z dnia 7 lipca 2009 r. skarżący wnieśli do organu wniosek o podjęcie postępowania wobec faktu wydania przez Wojewodę w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzji nr [...] oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 239/09. Wobec braku reakcji ze strony organu wniosek został ponowiony pismem z dnia 7 maja 2010 r. Przy czym w dniu 8 maja 2010 r. skarżący złożyli do organu pismo o przedstawienie dotychczasowych czynności podjętych przez niego w niniejszej sprawie. Prezydent postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie.
Jednocześnie pismami z dnia 16 i 17 czerwca 2010 r. wystąpił do Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru Delegatury w [...] oraz do Okręgowego Zarządu [...] o udzielenie informacji w sprawie. Odpowiedzi wpłynęły w dniu 24 czerwca 2010 r i w dniu 30 lipca 2010 r. Kolejną czynnością w sprawie, którą organ wykonał było zwrócenie się pismami z dnia 17 lutego 2011 r. do Archiwum Państwowego W. oraz do Delegatury Bura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przesłanie dokumentów i informacji do sprawy. Wobec powyższego zauważyć należy, że od zwrotu akt do organu I instancji Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania. Ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, iż organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również termin wyznaczony w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dodatkowo na uwagę zasługuje fakt, że czynności organu są dokonywane w znacznym i nieusprawiedliwionym odstępie czasowym i z reguły jako reakcja na pisma skarżących – do których jak wynika z akt sprawy należy głównie inicjatywa.
Ponadto Prezydent praktycznie nie podejmował w postępowaniu czynności wyjaśniających - w aktach brak jest dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Nadto organ nie informował stron o przyczynach zwłoki w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie oraz o ewentualnym terminie jej zakończenia. Jednocześnie nasuwa się refleksja, iż organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje wzmożonych starań w celu jej zakończenia. Można mieć wrażenie, iż organ zwracając się o uzupełnienie materiału dowodowego niedokładnie zapoznał się z całością akt, gdyż w odległym odstępie czasowym zwracał się kilka razy o nadesłanie coraz to innych informacji i dokumentów - co również wpływa na przedłużanie się postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta jest uzasadniona.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.