Uzasadnienie
A. M. i M. F. pismem z 23 maja 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W., a następnie stała się własnością Skarbu Państwa.
Skarżący, wskazując że są następcami prawnymi jedynego właściciela gruntu – S. M., wnioskiem z 2 lutego 2016 r. wystąpili do Urzędu W. o ustalenie na ich rzecz odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), natomiast w dniu 5 kwietnia 2016 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 23 maja 2016 r. na bezczynność organu, skarżący podnieśli, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, nie powiadomił stron postępowania o jego wszczęciu, jak również nie poinformował o przyczynach tak długiej zwłoki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że w toku postępowania konieczne jest ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie zostało również wyjaśnione, kto w dacie przejęcia gruntu był jego właścicielem. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2016 r., z której wynika, że właścicielami gruntu byli uprzednio K. i A. małż. M., podczas gdy we wniosku wszczynającym postępowanie skarżący wskazali, że wyłącznym właścicielem nieruchomości był S. M. Wobec powyższego organ zobowiązał pełnomocnika skarżących do wyjaśnienia tej kwestii oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających następstwo prawne po właścicielach nieruchomości. Organ podał jednocześnie, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. nr [...] uznał wniesione przez skarżących zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od 16 lutego 2016 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem nie wystosował do stron nawet jednego pisma informującego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku skarżących z 2 lutego 2016 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że wniosek skarżących o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wpłynął do organu w dniu 16 lutego 2016 r., natomiast co najmniej do 4 lipca 2016 r. (kiedy to organ wystosował do skarżących wezwanie o uzupełnienie wniosku), skarżący nie wyjaśnili bezspornie kwestii następstwa prawnego po byłych właścicielach gruntu. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że skarga na bezczynność organu złożona została już po upływie 2 miesięcy od daty złożenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...], z którą to akta sprawy przekazane zostały Sądowi.
W tej sytuacji, jak również mając na względzie specyfikę i skomplikowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie sposób zarzucić organowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.