Uzasadnienie
M. N. wniósł w dniu 3 marca 2010 r. skargę na bezczynność Prezydenta [...] W. w sprawie rozpatrzenia wniosku dekretowego o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] tj: działki obecnie oznaczonej nr [..] z obrębu [...]o powierzchni [...] ha.
Z akt sprawy przekazanych do Sądu wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul.[...], oznaczona jako [...] oraz [...]objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 z 1945 r. poz. 279).
Wniosek dawnego właściciela powyższej nieruchomości R. T. o przyznanie prawa własności czasowej został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej [...] W. z dnia [...] maja 1964 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] maja 1964 r.
Odnośnie do nieruchomości hipotecznej [...] Prezydent [...] W. rozpoznał wniosek dekretowy decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], w której orzekł o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do części dawnej nieruchomości hipotecznej tj. zabudowanego gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu[...].
Skarżący M. N. wskazał, iż od dnia przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. akt sprawy do organu pierwszej instancji wykonano szereg czynności sprawdzających możliwość dokonania zwrotu nieruchomości spadkobiercom dawnych właścicieli. W połowie 2009 r. dokonano wydzielenia działki podlegającej zwrotowi, a następnie wydano decyzję podziałową (w ten sposób powstała działka [...]).Skarżący zaakcentował, że organ pierwszej instancji pomimo posiadania już opinii urbanistycznej od Naczelnego Architekta W. ponownie zwrócił się o jej wydanie.
Skarżący podał, że wielokrotnie bezskutecznie wzywał organ do zakończenia postępowania, w tym pismami z dnia [...] listopada 2009 r. i [...] grudnia 2009 r. Nadto w dniu [..] lutego 2010 r. skarżący wniósł na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które do dnia wniesienia skargi nie ustosunkowało się do zażalenia strony. Skarżący zauważył, że przedmiotowy wniosek jest już rozpatrywany 6 rok i nie ma żadnych podstaw, które uzasadniają przewlekłość postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [..] W. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, że w sprawie podjęto szereg czynności mających na celu wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej rozpoznania wniosku z dnia [..] października 1948 r. złożonego przez dawnego właściciela hipotecznego – R. T. o ustanowienie prawa własności czasowej. Przedmiotowy wniosek został złożony w stosunku do nieruchomości hipotecznej [...] Prezydent [...] W. wyjaśnił, że w odniesieniu do nieruchomości hipotecznej [...] należy uznać za niezwykle trudne z uwagi na fakt, że od czasu złożenia wniosku nastąpiła zmiana stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Dawna nieruchomość hipoteczna została podzielona, powstały nowe działki ewidencyjne oraz zmienił się sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.
W związku z tym konieczne było zlecenie podziału mającego na celu wydzielenie z obecnych działek ewidencyjnych dawnej nieruchomości hipotecznej, skutkiem czego powstała nowa działka ewidencyjna nr [..] z obrębu [...].
Organ wskazał także, że przedmiotowy teren nie jest objęty żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] W. (Uchwała [...] Rady [...] W. z dnia [...] października 2006 r.) przedmiotowa nieruchomość położona jest w strefie oznaczonej [..] tj. terenów zieleni urządzonej. W związku z powyższym konieczne było uzyskanie z Wydziału Planowania Miejscowego Biura Architektury i Planowania Przestrzennego opinii urbanistycznej, czy w przyszłym planie przewidywana jest zmiana dotychczasowego sposobu korzystania z tejże nieruchomości.
Nadto organ wskazał, iż w dniu [..] stycznia 2010 r. wniesione zostało odwołanie od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] i [..] stycznia 2010 r. nr [...], w związku z czym akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [..] W., w dniu [...] lutego 2010 r. wniósł zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia właściwych działań celowych, które umożliwią rozpatrzenie wniosku dekretowego o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], tj. obecnie działki oznaczonej nr [...] z obrębu [..] o powierzchni [...] ha - w ustawowym terminie.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste prowadzone jest od ponad 5 lat, licząc od dnia stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] W. z dnia [...] maja 1964 r., którym odmówiono R. T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] Nr [...]. Okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę, w tym wyliczenie podjętych w sprawie czynności, nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Podkreślenia wymaga fakt, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w zakresie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] został rozpoznany i Prezydent [...] W. wydał decyzję nr [...] w dniu [...] grudnia 2008 r. A zatem konieczne ustalenia co do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej zostały już poczynione.
Ponadto działka o nr ew. [..] została wydzielona z dawnej nieruchomości hipotecznej już w połowie 2009 roku. W ocenie Sądu więc, wskazane przez organ czynności zostały już dokonane i organ miał możliwość rozpatrzenia wniosku z zachowaniem ustawowych terminów.
W ocenie Sądu, także nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej nierozpoznanie wniosku dekretowego przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu [...] stycznia 2010 r. w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [..] grudnia 2008 r. nr [...] i [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Organ bowiem ma możliwość skorzystania z akt sprawy przez zwrócenie się o ich wypożyczenie względnie o sporządzenie kserokopii. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 1999 r. I SAB 155/99, LEX nr 47244, stwierdził, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu".
Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności, i stwierdza, że zarówno brak akt, jak i uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego - nie usprawiedliwia bezczynności organu w rozumieniu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi. Wskazać należy, że zarówno wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa jak również zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 § 1 k.p.a., wręcz nakazują organom administracji publicznej zbieranie materiału dowodowego od chwili wszczęcia sprawy w sposób szybki, efektywny i sprawny.
W ocenie Sądu, postępowanie organu w niniejszej sprawie uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna. Wniosek dekretowy o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] tj: obecnie działki oznaczonej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha., pomimo upływu ponad 5 lat, nie został jeszcze przez organ administracji publicznej rozpoznany, co jednoznacznie wskazuje, że Prezydent [...] W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 k.p.a. jak i art. 12 § 1 k.p.a., pozostaje w zwłoce. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to kilkuletnia zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., nie jest usprawiedliwiona. Za uzasadnianą przeszkodę w załatwieniu sprawy w terminie ustawowym nie można uznać przesłania akt sprawy do innego organu czy też wyliczenie przez organ podjętych już w sprawie czynności, bowiem okoliczności tych nie można zakwalifikować jako przyczyny niezależnej od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności stosownie do treści art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.