Uzasadnienie
A. D., pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. "[...]".
Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania oraz o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w 154 § 6 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od dnia 31 maja 2015 r. organ nie podejmuje działań w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] wyznaczył dodatkowy trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Do dnia wniesienia skargi stosowna decyzja nie została jednak wydana.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w celu zakończenia postępowania i wydania merytorycznej decyzji konieczne jest ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością oraz ewentualne wykonanie operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a.
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 19 listopada 2013 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął dopiero w lutym 2015 r., tj. pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zwrócono się do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie stosownych dokumentów dotyczących nieruchomości. Wskazane pismo było w istocie jedyną podjętą przez organ czynnością zmierzającą do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Po uzyskaniu stosownej odpowiedzi, co miało miejsce w dniu 16 marca 2015 r., organ nie podjął żadnych działań w sprawie. Organ nie informował też stron o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia.
Prezydent [...] nie dochował również terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., mocą którego uznano zażalenie skarżącego za uzasadnione i wyznaczono termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia 27 lutego 2015 r. Skarga jest więc w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom K.p.a. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana.
Sąd uznał, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w K.p.a. i ograniczenie czynności mających na celu zakończenie sprawy do wystosowania pisma z dnia [...] lutego 2015 r. bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd stwierdził jednocześnie, że wskazany w skardze 14-dniowy termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki, zwłaszcza z uwagi na charakter sprawy i stopień jej skomplikowania. W ocenie Sądu zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Mając ponadto na uwadze w/w okoliczności, Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 1000 zł, której celem jest zdyscyplinowanie organu i przeciwdziałanie opieszałości w prowadzeniu sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).