Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej [...] lipca 2020 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku M.G. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Z akt sprawy wynika, że [...] grudnia 2019 r. wpłynął do Wojewody D. wniosek M.G. obywatelki Ukrainy (dalej: Skarżąca, Strona) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z załącznikami.
Pismem z [...] grudnia 2019 r. Strona wniosła o wydanie potwierdzenia złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie pismem z [...] stycznia 2020 r. wniosła ponaglenie na niezałatwienie wniosku w terminie. Ponaglenie Strony Wojewoda przekazał pismem z [...] lipca 2020 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Strona wystąpiła o wgląd do akt sprawy, a pismem z [...] kwietnia 2020 r. o udzielenie informacji o przebiegu postępowania w sprawie.
Wojewoda pismem z [...] lipca 2020 r. wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa w dniu [...].08.2020 r., przedstawienia ważnego dokumentu podróży, złożenie odcisków linii papilarnych.
W aktach znajduje się zaświadczenie z [...] sierpnia 2020 r., z którego wynika, że wniosek Strony wpłynął [...] grudnia 2019 r. a postępowanie nie zostało wszczęte z uwagi na braki formalne wniosku. Organ administracji odpowiedział też na pismo Strony z [...] kwietnia 2020 r. pismem z [...] sierpnia 2020 r. umożliwiając zapoznanie się z aktami sprawy w dniu [...].09.2020 r. o godzinie 12.10.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] lipca 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, podnosząc zarzut naruszenie przepisów: art. 6, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i 2, art. 37 § 4, art. 61 §1 i § 3, art. 63 §4, art. 217 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, niepoinformowanie Strony o niezłowieniu sprawy w terminie, niepodanie przyczyn zwłoki, niepodanie nowego terminu zakończenia postępowania, brak informacji o przekazaniu ponaglenia, lekceważące podejście do Strony przez niewydanie urzędowego potwierdzenia wniesienia podania na adres elektroniczny pełnomocnik, mimo żądania Strony, niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu. Tak formułując zarzuty pełnomocnik Strony wniósł o:
- 1) zobowiązanie Wojewody D. do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia Stronie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na podjęcie pracy, jednak nie później niż 14 dni od daty doręczenia do organu I instancji orzeczenia;
- 2) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności oraz że bezczynności ta miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 §1a p.p.s.a.;
- 3) wymierzenie organowi administracji grzywny w wysokości 1.000 zł (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.);
- 4) przyznanie od organu administracji na rzecz Skarżącej, sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł (149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.);
- 5) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a);
- 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 § 4 p.p.s.a).
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wskazał, że wniosek został nadany w placówce operatora pocztowego [...] listopada 2019 r. i skutecznie doręczony organowi administracji [...] grudnia 2019 r.. Ponieważ sprawa nie została rozpoznana w terminie Strona wniosła [...] stycznia 2020 r. ponaglenie, zarzucając organowi administracji bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania. Pełnomocnik Strony wielokrotnie próbował kontaktować się z organem administracji zawsze bezskutecznie. Wojewoda ignorował wszystkie próby Strony zmierzające do uzyskania informacji o przebiegu postępowania. Tak długi okres oczekiwania na rozpoznanie wniosku wskazuje bezczynność i przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie nie jest szczególnie skomplikowane i mogło być zakończone na podstawie złożonych dokumentów. Tak długie rozpoznawanie sprawy nie jest zatem usprawiedliwione i świadczy o bezczynnym i przewlekłym prowadzeniu postępowania.
W tych okolicznościach zasadny jest wniosek w zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dnia od daty doręczenia orzeczenia organowi administracji oraz wniosek o orzeczenie na rzecz Strony sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł, która będzie stanowić swoistą rekompensatę za przeżyty stres spowodowany opieszałym działaniem organu administracji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi.
Po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, że złożony wraz z wnioskiem materiał dowodowy nie był kompletny, zatem nie było możliwe na jego podstawie wydanie decyzji zgodnej z oczekiwaniami Strony. Ponieważ wniosek złożono za pośrednictwem poczty zawierał on brak formalny. Błędne jest więc twierdzenie Strony, że sprawę można było rozpoznać merytorycznie. Pismem z [...] lipca 2020 r. Stronę wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zatem do dnie uzupełnienia wniosku nie jest możliwe podjęcie dalszych czynności.
Następnie Wojewoda wyjaśnił, że sposób prowadzenia postępowania nie wynika ze złej woli pracowników organu administracji, ale z ogromnej ilości spraw, koniczności ich równoczesnego procedowania oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości uzupełnienia niedoborów kadrowych. Ponadto zdaniem Wojewody, w okolicznościach niniejszej sprawy przekroczenia terminu rozpoznania sprawy nie można uznać za rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Odnosząc się do przyznania sumy pieniężnej Wojewoda wywodził, że winno to być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie, zawinionymi uchybieniami organu w załatwieniu sprawy. Takie w niniejszej sprawie, zdaniem organu administracji, nie wystawiły. W ocenie organu administracji w sprawie nie doszło ani do bezczynności, ani do przewlekłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniosła przed wniesieniem skargi). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.
Należy też wyjaśnić, że Strona wniosła nie tylko skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie jej wniosku o udzielenie zezwolenie na pobyt czasowy, ale taką skargę na bezczynność, która została rozpoznana przez tut. Sąd wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. (sygn. akt I SAB/Wr 200/20)
Skarga jest zasadna.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).
Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46).
Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).
Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).
Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.
Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.).
W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).
Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.).
Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącego mimo upływu 5 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] grudnia 2019 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] lipca 2020 r.). Wskazany okres 5 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875).
Przez 5 miesiące od złożenia wniosku organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie, mimo licznych pism Strony, w tym o potwierdzenie złożenia wnioski, o informacje o przebiegu postępowania, o dostąp do akt sprawy. Organ administracji nie podjął też żadnych czynności po wniesieniu przez Stronę ponaglenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, a samo ponaglenie przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] lipca 2020 r., tj. dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi do tut. Sądu na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 5 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania, w tym oceny czy wniosek spełnia wymogi formalne, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku Strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a) o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku.
Sąd uznał, uwzględniając czas w jakim organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności (5 miesięcy), że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy.
Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji postępowanie prowadził w sposób przewlekły. Nie podejmował żadnych czynności przez 5 miesięcy, w tym oceny czy wniosek spełnia wymogi formalne, nie reagował na pisma Strony, w tym, na ponaglenie, które przekazał Urzędowi do Spraw Cudzoziemców ze znacznym opóźnieniem, tj. po prawie 4 miesiącach i już po wniesieniu przez Stronę skargi do Sadu. W ten sposób uniemożliwił Stronie dochodzenie prawa do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie na drodze postępowania administracyjnego. W toku postępowania nie informował Strony ani o nowym terminie zakończenia postępowania, ani o przyczynach zwłoki.
W ocenie Sądu taki sposób prowadzenia postępowania rażąco narusza ww. wymienione przepisy regulujące czas i sposób prowadzenia postepowania, istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do argumentów Wojewody o ogromnej ilości spraw, trudnościach kadrowych i konieczności wnikliwej analizy złożonych przez cudzoziemców dokumentów, Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające zwykle swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji.
Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków w postaci skrócenia okresu rozpoznawania spraw.
Ponieważ tut. Sąd rozpoznając skargę Strony na bezczynność Wojewody D. w sprawie rozpoznania wniosku Strony o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy, na gruncie tożsamego stanu faktycznego, wyrokiem z 13 stycznia 2021 r. (sygn. akt I SAB/Wr 200/20) zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku Strony w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, to orzeczenie w tym samym zakresie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z tego powodu Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do zakończenia postępowania we wskazanym terminie (punkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jak wynika z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną, nie jest zatem możliwe zastosowanie obu ww. środków łącznie, tj. grzywny i sumy pieniężnej.
Ponieważ tut. Sąd w ww. wyroku z 13 stycznia 2021 r. (sygn. akt I SAB/Wr 200/20) przyznał Skarżącej od Wojewody D. sumę pieniężną w wysokości 400 zł na gruncie tego samego stanu faktycznego jaki ustalono w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że przyznana Stronie suma pieniężna realizuje cele tego środka także w ramach rozpoznania skargi na przewlekłość tego postępowania. Wnioskowana w skardze kwota 2000 zł jest zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy zawyżona. W związku z tym Sąd oddalił skargę w tym zakresie (punkt IV sentencji wyroku). W tym samym punkcie sentencji wyroku Sąd rozstrzygnął o wymierzeniu Wojewodzie grzywny. Oddalenie skargi w zakresie wymierzenia Wojewodzie D. wynika wprost z treść art. 149 § 2 p.p.s.a. jako, że wkluczone jest stosowanie w sprawie obu przewidzianych w ww. przepisie środków (tj. grzywny i sumy pieniężnej) łącznie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).