Uzasadnienie
V. H. (Skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. (Organ) w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarga została poprzedzona ponagleniami na przewlekłość Organu. Zarządzeniem z 31 sierpnia 2021 r wezwano Skarżącą, w terminie siedmiu dni, do złożenia dowodu wniesienia ponaglenia na bezczynność Organu. Zarządzenie zostało skutecznie doręczone Skarżącej – w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a. w dniu 29.11.2021 r. i pozostało bez odpowiedzi. Pismem z 9 lipca 2021 r. Strona oświadczyła, iż cofa skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zdaniem Sądu przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej skargi na bezczynność lub przewlekłość nie można identyfikować inaczej niż przy uwzględnianiu przepisów art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: k.p.a., definiujących odrębnie bezczynność i przewlekłość - odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy zostały złożone ponaglenia, o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenia te Strona odniosła jednak nie do stanu bezczynność (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) lecz przewlekłości Organu (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wynika to jednoznacznie z treści ponagleń znajdujących się w aktach sprawy. Jednocześnie Strona nie przedłożyła właściwego ponaglenia na wezwanie Sądu.
Podkreślenia wymaga, że przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku, każdej z nich (skarg) wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) uzależnione jest od złożenia do organu ponaglenia na bezczynność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na przewlekłość organu nie zastępuje ponaglenia na bezczynność i na odwrót.
Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenia wyłącznie na przewlekłość Organu, a skarga dotyczyła bezczynności należało uznać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej. Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie ogranicza prawa skarżącej do sądu, bowiem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, aż do chwili ustania stanu bezczynności (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 139/19, CBOSA).
Odnosząc się do pisma o cofnięciu skargi wskazać należy, że następstwem procesowym cofnięcia skargi ze skutkiem prawnym jest umorzenie przez sąd postępowania. Zanim jednak sąd umorzy postępowanie z tej przyczyny, obowiązany jest z urzędu poddać kontroli skuteczność cofnięcia skargi, ale wcześniej i skuteczność wniesienia skargi. Jeżeli skarga zawiera braki uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu, sąd skargę odrzuca, a nie umarza postępowanie. Umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostało prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi. Skarżąca mogłaby cofnąć skargę, gdyby wszczęła ona skutecznie postępowanie sądowoadministracyjne. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.