Uzasadnienie
M.T.B.C. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej jako Organ) w przedmiocie wniosku o wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została poprzedzona ponagleniami na bezczynność organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu wskutek niewyczerpania środków zaskarżenia.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie - przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej skargi na bezczynność lub przewlekłość nie można identyfikować inaczej niż przy uwzględnianiu przepisów art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako k.p.a., definiujących odrębnie bezczynność i przewlekłość - odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. postępowaniu administracyjnym. Przewlekłość i bezczynność są różnymi pojęciami prawnymi i odnoszą się do dwóch różnych stanów, celowo wyodrębnionych przez ustawodawcę.
Ponadto należy również zwrócić uwagę, że ustawodawca w - regulującym sprawy z zakresu właściwości orzeczniczej sądów administracyjnych -przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie", zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że ww. są różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.) – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 357/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem Strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zostały złożone ponaglenia, o których mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenia te Skarżąca odniosła jednak nie do stanu przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) lecz bezczynności organu (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wynika to jednoznacznie z treści ponagleń, w których Skarżąca wyraźnie wskazuje, że składa ponaglenie: w związku z kwalifikowaną przewlekłością organu poprzez pozostawanie bezczynnym i uznaje ową bezczynność organu administracji za rażące naruszenie prawa. Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku, każdej z nich (skarg) wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia.
Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na bezczynność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót.
Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenia na bezczynność Organu (datowane na 24 listopada i 29 grudnia 2020 r. oraz 19 lutego i 19 marca 2021 r.), a skarga dotyczyła przewlekle prowadzonego postępowania to należało uznać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, o czym orzeczono w pkt I sentencji. Na marginesie wskazać należy, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie ogranicza prawa Skarżącej do sądu, bowiem skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, aż do chwili ustania stanu bezczynności/przewlekłości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 25 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 139/19, CBOSA). O zwrocie uiszczonego wpisu, w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt II sentencji.