Uzasadnienie
B.A. (dalej: Strona, Skarżący) - reprezentowany przez radcę prawnego M.K. wniósł 23 maja 2018 r. (data wpływu do Wojewody D.) skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Organ, Wojewoda), w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W skardze zostały wyartykułowane zarzuty o naruszeniu: 1) art. 12 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej, jako k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób opieszały i nieefektywny (czynności w dużych odstępach czasu i niezmierzające do jej merytorycznego załatwienia), 2) art. 8 § 1 k.p.a. przez postępowanie prowadzone w sposób podważający zaufanie do organów administracji publicznej – odebranie Skarżącemu podstawowych uprawnień procesowych, 3) art. 9 w związku z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. przez niedotrzymanie wyznaczonego terminu załatwienia sprawy i niepoinformowanie o przyczynach zwłoki, 4) art. 10 § 1 k.p.a. przez odebranie Stronie prawa czynnego udziału – uniemożliwienie wglądu do akt. W oparciu o zarzuty skargi zwrócono się o:
- – zobowiązanie Organu do wydania decyzji w określonym terminie,
- – stwierdzenie, że Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa,
- – przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 7 tysięcy złotych,
- – przyznania od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa,
- – rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zdaniem Sądu przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej skargi na bezczynność lub przewlekłość nie można również identyfikować inaczej niż przy uwzględnianiu przepisów art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., definiujących odrębnie bezczynność i przewlekłość - odrębne stany rzeczy istniejące w niezakończonym i dotkniętym wadliwością naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a. postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w toku prowadzonego postępowania wszczętego 23 maja 2018 r. wnioskiem Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenie to Strona odniosła jednak nie do stanu przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) lecz bezczynności Organu (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), podnosząc:
"Do dnia złożenia niniejszego ponaglenia, a więc od ponad 24 miesięcy od złożenia wniosku, organ I instancji nie podjął żadnych czynności w sprawie. W dniu 28 listopada 2019 zostało złożone do urzędu pełnomocnictwo wraz z prośbą o wgląd w akta sprawy, ale pozostało bez odpowiedzi. Bezczynność Wojewody D. w tej sprawie uniemożliwia Cudzoziemcowi zalegalizowanie swojej sytuacji pobytowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej."
Kopia ponaglenia została dołączona do złożonej przez profesjonalnego pełnomocnika skargi na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Organ. Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze w przypadku każdej z nich wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na stan bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) taką skargę musi poprzedzać ponaglenie na ten właśnie stan i analogicznie zaskarżenie przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) uzależnione jest od złożenie do organu ponaglenia na przewlekłe prowadzenia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Mając powyższe na uwadze i stan sprawy, w którym złożono ponaglenie na bezczynność Organu, a skarga dotyczyła przewlekle prowadzonego postępowania należało uznać, że Skarżący przed wniesieniem przedmiotowej skargi nie wyczerpał warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Implikuje to konsekwencje wynikające z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w postaci odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej.
O zwrocie uiszczonego wpisu, w wysokości 100,00 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.