Uzasadnienie
I SO/Bd 2/09
W dniu 14 kwietnia 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek T.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zainteresowany podał, że od stycznia 2008 r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym dochodem jest 1000 zł, uzyskiwane za wynajem lokalu. Wnioskujący jako majątek wskazał dom z oficyną. Zamieszkuje w części nieruchomości, przy czym reszta jej pozostaje niezagospodarowana. W uzasadnieniu swojego żądania skarżący podkreślił, że nie stać go nawet na założenie księgi wieczystej. Oświadczył także, że omawiana nieruchomość jest przedmiotem zastawu bankowego w związku z udzieleniem kredytu na budowę zakładu oraz zakupu maszyn i urządzeń. Ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, opłaceniem podatków, jak prowadzeniem postępowań przed "różnymi" organami i sądami.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, biorąc pod uwagę wskazane w polu 3 formularza informacje odnoszące się do przedmiotu zaskarżenia, że wysokość wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...], stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz.2193 ze zm.) wynosi 100 zł
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy.
Jak stanowi art.243 § 1 wyżej wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Skarżący skorzystał z tej właśnie możliwości.
Na podstawie art. 245 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów postępowania. Instytucja ta stanowi wyjątek, zapewniając możność obrony swoich praw, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia odpowiednich kosztów. Udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, bowiem ono stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów.
Nawiązując do powyższego wskazać należy, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w wyniku czego, w 21 zawisłych przed nim sprawach postanowiono, że powoływane przez T.G.okoliczności uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym winno być stosowane wyjątkowo, w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem i zaspokajających tylko niezbędne potrzeby egzystencjalne. Skarżący niewątpliwie do nich się zalicza i nie jest w stanie wygospodarować środków na opłacenie jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sadowoadministarcyjnego obejmujących opłacenie wpisu od skargi i wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.