Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 14 lutego 2024 r., I SO/Bd 4/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanawia:

Skład

Sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Sentencja

odrzucić wniosek

Uzasadnienie

W dniu 8 stycznia 2024 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek K. R. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Bydgoszczy za nieprzekazanie odwołania z dnia 11 października 2023 r. wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na odwołanie do właściwego sądu. Do wniosku skarżąca załączyła kopię odwołania z dnia 11 października 2023 r. oraz potwierdzenie nadania przesyłki poleconej. Przedmiotowe odwołanie dotyczyło decyzji Prezesa KRUS w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023 r. (tak Strona wskazała we wniosku, z treści odwołania wynika, że chodzi o decyzję z 19 grudnia 2013r.)

W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Bydgoszczy stwierdził, że jest on bezzasadny. Organ podał, że odwołanie zostało przekazane do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 listopada 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 VIII 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3, art. 4 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku skarżącej o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy, w związku z nieprzekazaniem jej odwołania z dnia 11 października 2023 r. wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na odwołanie do właściwego sądu. Przedmiotowe odwołanie dotyczyło decyzji Prezesa KRUS w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2013 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 1 lutego 2001 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Podkreślić należy, że w przypadku decyzji/postanowień wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego; Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm., dalej k.p.c.). Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2024 r. poz. 90; dalej: u.s.r.), Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaje decyzje m.in. w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Od decyzji wydawanych w tych sprawach, a także w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, o czym stanowi ust. 3 tego przepisu. Zatem sprawa ta leży poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego. Przedmiotowo właściwy jest sąd powszechny, o czym stanowi art. 36 ust. 3 u.s.r.

Należy zauważyć, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie ma charakteru samodzielnego środka ochrony prawnej. Jest on ściśle związany ze skargą wnoszoną wyłącznie do sądu administracyjnego, a nie każdą skargą wnoszoną w jakiejkolwiek sprawie. Wniosek taki podlega rozpoznaniu wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna ze względu na jej przedmiot, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, str. 207-208; postanowienie NSA z 18 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 444/18; postanowienie NSA z 5 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 969/14; postanowienie WSA w Lublinie z 7 listopada 2018 r. sygn. akt III SO/Lu 8/18; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 marca 2019 r. sygn. akt IV SO/Wr 8/19). Merytoryczne rozpoznanie wniosku o wymierzenie grzywny jest bowiem możliwe tylko wówczas, gdy dotyczy on skargi podlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny (por. postanowienie WSA w Lublinie z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt III SO/Lu 3/12; postanowienie NSA z 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 849/12).

A zatem, skoro nie było dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Bydgoszczy 19 grudnia 2013 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 1 lutego 2001 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, bowiem właściwy w tej sprawie jest sąd powszechny z zakresu ubezpieczeń społecznych procedujący na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, dopuszczalne nie jest również wniesienie do sądu administracyjnego wniosku o wymierzenie grzywny temu organowi.

W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił przedmiotowy wniosek jako niedopuszczalny.