Uzasadnienie
l SO/Go 2/09
W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie piśmie z dnia 27 października 2008 r., reprezentowana przez Prezesa Zarządu skarżąca Spółka, tj. "U " S.A., wystąpiła o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a mianowicie: [...], od rozpoznania sprawy o sygn. l SA/Sz 328/08 ze skargi "U " S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 rok.
Skarżąca, domagając się wyłączenia sędziów, stwierdziła, że przedmiot orzekania ma istotne znaczenie zarówno dla niej, jak i dla Gminy i wskazanym byłoby, aby rozstrzygnięcie zostało dokonane przez Sąd w składzie niezwiązanym w żaden sposób ze stronami, w tym również przez bliskość zamieszkania.
W uzasadnieniu wniosku podniosła ponadto, że wymienieni sędziowie, orzekając wcześniej w sprawie z takim samym stanem prawnym, wydali niekorzystny dla podatnika wyrok. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, zachodzi uzasadniona obawa, że sędziowie ci będą dążyli do utrzymania dotychczasowej, zapoczątkowanej przez siebie linii orzecznictwa, zapominając przy tym o wiążącej ich zasadzie bezstronności.
Wszystkie osoby, których wniosek dotyczy, [...] października 2008 r. oraz [...] lutego 2009 r. złożyły pisemne oświadczenia, iż nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego wskazane w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) oraz że nie zachodzi pomiędzy nimi a stroną skarżącą żaden stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności.
W związku z tym, iż wniosek strony skarżącej dotyczył wyłączenia wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II FW 11/08, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim jako właściwy do rozpoznania powyższego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył:
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P. p.s.a.
Podstawą wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy będzie wystąpienie jednej z przesłanek wyliczonych enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższe przepisy mają zapewnić konstytucyjne prawo strony do rozpoznania jego sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, jak również służą wyeliminowaniu sytuacji, "które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony (na co wskazuje orzecznictwo), to co najmniej u obiektywnego zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego (tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 54/04, opubl. w OTK-A 2005/11/134).
Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. należy rozumieć zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną, czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach.
Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego. Konieczne jest bowiem wskazanie przez samego wnioskodawcę konkretnych i realnych okoliczności, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a.
Podkreślić przy tym należy, że podstawy wyłączenia w żadnym razie nie mogą stanowić jedynie gołosłowne twierdzenia strony skarżącej i jej subiektywne przekonania. Instytucja wyłączenia sędziego nie ma bowiem służyć umożliwieniu stronie wybierania sądów czy składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia, co w konsekwencji doprowadziłoby do utrudnienia działalności sądów, a tylko zapobiegać wszelkim sytuacjom, w których powstałaby wątpliwość co do bezstronności sędziego. Natomiast do oceny ewentualnej wadliwości rozstrzygnięcia służą odrębne, przewidziane prawem środki odwoławcze czy zaskarżenia.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka w swoim wniosku nie wskazała żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów, jak również, w żaden sposób nie udowodniła, a nawet nie uprawdopodobniła, że "bliskość zamieszkania", a tym bardziej, że potencjalnie niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie mogłoby wynikać z występujących po stronie sędziego (sędziów) okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, mających przy tym wpływ na obiektywizm ich działania i co więcej, że okoliczności te mają wpływ, nawet w ocenie obiektywnego obserwatora, na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł zatem jak w sentencji.