Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.02.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.R. obecnie mieszka w mieszkaniu córki, która ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Od półtora miesiąca wnioskodawczyni nie mieszka bowiem z mężem T. R., który wyjechał do Anglii z inną kobietą. Małżonkowie są w trakcie przeprowadzania rozwodu.
Na utrzymaniu strony skarżącej pozostają dwie córki: M.R. i A.R. a jedynym jej źródłem dochodu są dotacje rolne wypłacane dwa razy do roku, w łącznej wysokości 6000 zł.
B.R. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Jest właścicielem gruntów rolnych znajdujących się w Ł. o łącznej pow. 6,68 ha, które są zajęte w wyniku postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Obecna sytuacja B.R. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych.
Otrzymuje ona wprawdzie dochód w postaci dotacji rolnych w wysokości 6000 zł., rocznie, jednak kwota tego wsparcia musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeb życiowych trzech osób (wnioskodawczyni i dwóch córek), co nie jest rzeczą łatwą. Strona skarżąca korzysta więc z pomocy córki, która finansuje koszty utrzymania mieszkania. B.R. nie posiada też żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych a nieruchomość, której jest właścicielem, zajęta została w wyniku prowadzonego postepowania egzekucyjnego. Stąd też poniesienie kosztów sądowych przez stronę skarżącą zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i córek.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.)