Uzasadnienie
Z.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w związku z wniesieniem za pośrednictwem ZUS Oddział w T. skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2017 roku nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 604 zł i stanowi go zasiłek stały z GOPS. W skład majątku Z.K. wchodzi udział 1/4 we własności mieszkania o powierzchni 32 m² o wartości ok. 20 tys. zł otrzymanego w spadku. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi, wierzytelnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Jego wydatki na leczenie i rehabilitację wynoszą ok. 300 zł.
Uzasadniając wniosek o prawo pomocy Z.K. podniósł, iż jest osobą 62-letnią, niepracującą, legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Utrzymuje się z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz korzysta z pomocy żywnościowej. Wnioskodawca podał, że pozostaje w stałym leczeniu, ponosi wydatki na zakup lekarstw i rehabilitację. Nie stać go na opłacenie adwokata, gdyż "ledwie wiąże koniec z końcem".
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do takiej właśnie kategorii należy sprawa dotycząca odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Powyższe oznacza, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego w przedstawionej sytuacji materialnej opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości finansowe Z.K. Wnioskodawca nie dysponuje składnikami majątkowymi, ani przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć. Jedynym źródłem jego utrzymania jest pomoc społeczna w formie zasiłku stałego wynoszącego 604 zł. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, o orzeczonej niepełnosprawności, pozostającą w stałym leczeniu. Jego wydatki na zakup leków i rehabilitację pochłaniają niemal połowę pobieranego świadczenia.
Wskazane okoliczności charakteryzują skarżącego jako osobę ubogą, która nie jest w stanie wygospodarować środków na wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.