Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 19.06.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznych decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1591/15 A.D. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielką 1/6 części domu o pow. 110 m2, znajdującego się w T. przy ul. B.. Zajmuje tam jeden pokój i ma dostęp do kuchni i łazienki.
Wnioskodawczyni otrzymuje rentę w wysokości 748 zł., miesięcznie, netto. Nie posiada żadnych oszczędności, czy przedmiotów o wartości pow. 5000 zł.
Jej stałe wydatki obejmują: 350 zł – z tytułu utrzymania miejsca zamieszkania, koszty środków czystości i higieny - 80 zł, koszty żywności – 200 zł, koszty biletów, zniczy na grób, itp. – 30 zł.
A.D. powinna wykupywać lekarstwa o wartości 400 zł, miesięcznie, jednak z powodu braku środków kupuje tylko niektóre z przepisanych. Korzysta z pomocy [...] Pomocy Społecznej, w ramach której otrzymuje sześć produktów żywnościowych miesięcznie.
Podjęto w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne, w którym należność główna wynosi 4 745,55 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
Obecna sytuacja strony skarżącej uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Wnioskodawczyni nie posiada bowiem żadnych zasobów pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Otrzymuje wprawdzie stały dochód w postaci renty ale świadczenie to jest na tyle niskie, że nie pozwala na wykupienie wszystkich leków, a tym bardziej na poczynienie oszczędności.
Stąd też, w świetle wymienionych okoliczności przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt 1 w zw. z art. 258§1 i § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.).