Uzasadnienie
A. L. na złożonym 30 lipca 2009 r. urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko, zarejestrowaną w urzędzie pracy jako osobą bezrobotna, która utraciła prawo do zasiłku. Ponadto oświadczyła, że zamieszkuje u konkubenta, który częściowo ponosi koszty utrzymania jej i dziecka (utrzymanie lokalu i częściowo wyżywienie), a także opłaca świadczenie alimentacyjne na własne dzieci.
W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskująca wykazała, że dochodami jej i małoletniego syna są środki finansowe pochodzące ze świadczenia alimentacyjnego i rodzinnego w łącznej wysokości 564 zł.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy).
Zatem wniosek dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),,udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe".
Biorąc pod uwagę okoliczności podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy należało stwierdzić, iż w przypadku wnioskującej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie z zwolnienia z kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika bowiem, iż wnioskująca posiada jedynie dochody ze świadczenia alimentacyjnego i rodzinnego w wysokości 564 zł miesięcznie, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a w prowadzeniu swojego gospodarstwa domowego korzysta z pomocy konkubenta, obciążonego świadczeniem alimentacyjnym na rzecz własnych dzieci. Jednocześnie ustalono, że w jej gospodarstwie domowym brak jest zgromadzonych zasobów finansowych, a także majątku, który umożliwiłby pozyskanie dodatkowych środków finansowych pozwalających na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.