Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 października 2012 r. Z. K., W. K. i M. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Ministrowi Skarbu Państwa w związku z naruszeniem obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. za zaniechanie nieprzekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, złożonej w dniu 2 lipca 2012 r. na decyzję tego organu z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]), wydaną w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP.
W uzasadnieniu ww. wniosku wskazali, iż organ - jak wynika z informacji uzyskanych przez skarżących zarówno w Ministerstwie Skarbu, jak i Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie – nie przesłał przedmiotowej skargi do Sądu, mimo iż termin do jej przekazania upłynął w dniu 1 sierpnia 2012 r., tj. ponad 2 miesiące temu.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 24 października 2012 r. organ administracji wyjaśnił, że ww. skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu.
W piśmie procesowym z dnia 14 grudnia 2012 r. wnioskodawcy podtrzymali swoje stanowisko w sprawie oraz wskazali, że przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu prawie 3 miesiące po upływie 30-dniowego terminu do jej przekazania, tj. pod koniec października 2012 r. - a sam fakt wypełnienia przez Ministra obowiązku z art. 54 § 2 ppsa nie może uzasadniać odstąpienia od wymierzenia grzywny. Pogląd ten znajduje uzasadnienie zarówno w doktrynie jak i w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Na organ, do którego wpłynęła skarga, ustawodawca nałożył obowiązki określone w art. 54 § 2 ppsa, tj. przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W razie niewykonania powyższych obowiązków, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że Minister Skarbu Państwa nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa.
Skarga z dnia 22 czerwca 2012 r. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. została doręczona organowi w dniu 2 lipca 2012 r. (data prezentaty) - zatem ww. trzydziestodniowy termin upłynął z dniem 1 sierpnia 2012 r.
Tymczasem dopiero w dniu 23 października 2012 r. skarga została przekazana Sądowi - co wynika ze stempla pocztowego. Natomiast w dniu 24 października 2012 r. zostało przesłane stanowisko organu w przedmiocie rozpoznawanego wniosku. W odpowiedzi tej organ nie wskazał żadnych powodów, które spowodowały przedmiotowe opóźnienie w przesłaniu skargi.
Wskazać należy, iż wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli spełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 ppsa nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa. Poza tym, grzywna z art. 55 § 1 ppsa pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 ppsa).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ, którego orzeczenie zostało zaskarżone, przekazał określone w art. 54 § 2 ppsa dokumenty po terminie, przekraczając go o prawie 3 miesiące. Jednocześnie ustosunkowując się do wniosku o ukaranie grzywną, poinformował jedynie, że akta sprawy wraz ze skargą zostały już wysłane, niepodejmując żadnej próby wyjaśnienia powstałego opóźnienia.
Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter dyscyplinujący, lecz także prewencyjny. Podkreślić bowiem należy, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na jej wysokość. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ppsa sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie - co do wymiaru kary - Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Wobec powyższego Sąd uznał wniosek Z. K., W. K. i M.K. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości [...] zł. Sąd ustalając jej wysokość wziął pod uwagę z jednej strony niewypełnienie w terminie przez organ ustawowych obowiązków, brak wskazania przyczyn nieprzesłania akt administracyjnych sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Natomiast z drugiej strony uwzględnił wykonanie tego obowiązku. Orzeczona wysokość grzywny - w ocenie Sądu - jest zatem adekwatna do zaistniałego opóźnienia w wypełnieniu uprzednio wskazanej powinności nałożonej ustawą.
Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił jak w sentencji z mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 i art. 200 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
- - ---------------------- 3