Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. M. L. (dalej jako: wnioskodawczyni) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) za nieprzekazanie sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę skargi z dnia [...] września 2016 r. na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Wnioskodawczyni wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na wniosek Prezydent wyjaśnił, że opóźnienie w przekazaniu przedmiotowej skargi spowodowane jest bardzo dużą ilością prowadzonych postępowań oraz trwającą od 8 lipca 2016 r. reorganizacją komórki prowadzącej tę sprawę, tj. Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych, który na mocy zarządzenia Prezydenta z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], przeniesiony został z Biura Gospodarki Nieruchomościami do Biura Prawnego Urzędu [...], a następnie zgodnie z zarządzeniem Prezydenta z dnia [...] października 2016 r., nr [...] jego kompetencje przejęło Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...]. Organ wskazał również, że reorganizacja wiązała się ze zmianami procedur, nadzoru oraz pełnomocnictw dla osób, które zostały upoważnione do podpisywania decyzji, aktów notarialnych oraz innych pism w imieniu Prezydenta. Organ podał, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 października 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis ten ustanowił pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Natomiast stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Sprawa ze skargi wnioskodawczyni na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...], została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt I SAB/Wa 476/17. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 19 września 2016 r. (k.3 – akt sądowych I SAB/Wa 476/17). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, który upłynął Prezydentowi z dniem 19 października 2016 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu wraz z aktami administracyjnymi sprawy w dniu 18 lipca 2017 r. wraz z (k.17 – akt sądowych I SO/Wa 53/17). Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło po miesiące i bez wątpienia miało wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09). Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 ppsa. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu.
W ocenie Sądu, okoliczności wskazane w odpowiedzi na wniosek nie mogą stanowić usprawiedliwienia ośmiomiesięcznego opóźnienia w realizacji obowiązku organu wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.
W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek wnioskodawczyni za uzasadniony i wymierzył grzywnę w kwocie 2000 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okres opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz przekazanie do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zdaniem Sądu, wymierzona grzywna w takiej wysokości ma odnieść również skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).