Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. [...] (dalej jako: wnioskodawcy) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) za nieprzekazanie sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę skargi z dnia [...] listopada 2016 r. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 1948 r. o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dawna nieruchomość [...]. Wnioskodawcy wnieśli także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Do dnia rozpoznania ww. wniosku Prezydent [...] nie udzielił odpowiedzi na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przepis ten ustanowił pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Natomiast stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Prezydent [...] nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Jak wynika z załączonego do wniosku odpisu skargi wpłynęła ona do organu w dniu 1 grudnia 2016 r. (k. 7 akt sądowych). Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, który upłynął w dniu 2 stycznia 2017 r. Przedmiotowa skarga pomimo wezwania Sądu z dnia 23 czerwca 2017 r., otrzymanego przez organ w dniu 27 czerwca 2017 r., do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszego wniosku nie została przekazana. Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na dzień wydania postanowienia wynosi blisko 8 miesięcy i bez wątpienia ma wpływ na termin rozpoznania przedmiotowej skargi przez Sąd. Dodatkowo należy zauważyć, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek.
Z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w ustawie. Tym bardziej, że organ nie wypełnił wezwania Sądu z dnia 23 czerwca 2017 r. i w zakreślonym przez Sąd terminie nie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek.
W tych okolicznościach Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 2500 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wysokości Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim nieprzekazanie do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, okres opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a., brak usprawiedliwienia zaistniałego opóźnienia oraz nieudzielenie przez organ odpowiedzi na rozpoznawany wniosek o wymierzenie grzywny. Zdaniem Sądu, wymierzona grzywna w takiej wysokości ma odnieść również skutek prewencyjny zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).