Uzasadnienie
Towarzystwo S. w Polsce Zarząd Główny pismem z dnia 3 kwietnia 2007 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w związku z niedopełnieniem przez wskazany podmiot obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie ze skargi Towarzystwa S. w Polsce Zarząd Główny na bezczynność Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w przedmiocie odsłonięcia pomnika.
W odpowiedzi na wniosek Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa podniosła, że wystąpienie Towarzystwa S. w Polsce Zarząd Główny w powyższej sprawie powinno być kierowane pod adresem inicjatorów budowy pomnika. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa zaznaczyła, że zgodnie ze swoimi ustawowymi uprawnieniami, jedynie opiniuje wnioski kierowane do rozpatrzenia przez inicjatorów budowy upamiętnienia, którymi zwykle są organizacje społeczne lub samorządy lokalne. Decyzję o ustanowieniu pomnika zgodnie kompetencjami podejmują w tym przypadku organy gminy, a nie Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, za pośrednictwem którego strona wnosi skargę, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
W myśl zaś art. 55 § 1 tej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego.
Treść powołanych przepisów wskazuje jednoznacznie, że warunkiem złożenia wniosku o wymierzenie grzywny jest niewłaściwe postępowanie organu (w rozumieniu art. 5 § 2 kpa), którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, do ciążącego na organie obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, która – w ocenie Sądu - nie jest organem administracji publicznej i nie wydaje aktów administracyjnych podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Podkreślić należy, że zgodnie z ustawą z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. Nr 2, poz. 2 ze zm.) Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa jest ciałem o charakterze społecznym, podlega ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, a do jej zadań należy między innymi opiniowanie pod względem historycznym i artystycznym wniosków o trwałe upamiętnienie miejsc wydarzeń historycznych, a także wybitnych postaci związanych z dziejami walk i męczeństwa (art. 2 i art. 3 pkt 5). Organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów upamiętniających walki i męczeństwo są zaś obowiązane do zasięgnięcia opinii Rady i jej rozpatrzenia przed wydaniem decyzji (art. 4).
W ocenie Sądu Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nie jest organem administracji publicznej i nie wydaje decyzji administracyjnych, ani innych aktów administracyjnych z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym powołane wyżej przepisy art. 54 § 1 i § 2 oraz art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mogą mieć wobec tego podmiotu zastosowania.
Wniosek Towarzystwa S. w Polsce Zarząd Główny o wymierzenie grzywny Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest więc niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.