Uzasadnienie
R. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że swoje trzyosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzą mąż i syn, utrzymuje ze swojego wynagrodzenia w kwocie ok. 2.255 zł (netto), uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia wykonywanego zagranicą. Wskazała swoje zaległości w podatku od towarów i usług regulowane w systemie "ratalnym", zaciągniętą pożyczkę oraz regularne wydatki swojego gospodarstwa domowego w kwocie 1.509,25 zł. Argumentowała nadto, iż jej mąż nie pracuje i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna z uwagi na uprzednie pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżącej przysługuje udział ½ prawa własności domu, oraz że jest właścicielką samochodu Ford Transit, rocznik 1994, o wartości 7.000 zł.
Z dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem oraz na wezwanie wynika, ponad dane przedstawione we wniosku, że w roku 2012 R.K.uzyskała dochód w kwocie 7.531,38 zł, którego wysokość wynikała między innymi z rozliczenia straty w kwocie 13.052,06 zł w działalności gospodarczej wnioskodawcy, obecnie zawieszonej.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1)) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku R. K. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawca wykazał bowiem, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Istotne znaczenie w sprawie ma przede wszystkim, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja życiowa R. K., na którą składa się z jednej strony prowadzenie trzyosobowego gospodarstwa domowego w ramach domu jednorodzinnego i generowane w związku z nimi koszty koniecznego utrzymania, z drugiej strony natomiast kwota pieniężna uzyskiwana przez wnioskodawcę na jego utrzymanie, z pracy wykonywanej zagranicą, która pozwala na regulowanie kosztów bieżącego, koniecznego utrzymania tego gospodarstwa oraz brak majątku wnioskodawcy podlegającego spieniężeniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.