Uzasadnienie
Pismem z 28 maja 2021 r. Skarżący/Wnioskodawca – O. B. złożył skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej również: Organ) w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została nadana 2 czerwca 2021 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wskutek powyższego, Sąd zarejestrował jej wpływ pod sygn. akt I DK/Wr 153/21 i pismem z 7 czerwca 2021 r. przekazał ją Wojewodzie D. Z akt sprawy wynika, że powyższa korespondencja Sądu wpłynęła do Organu 9 czerwca 2021 r. Pismem z 15 lipca 2021 r., które wpłynęło do tut. Sądu 20 lipca 2021 r., Wnioskodawca wniósł o wymierzenie Organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność Organu, przyznanie od Organu na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi na bezczynność Organu na podstawie jej odpisu. W uzasadnieniu Wnioskodawca podał, że pomimo upływu 30 dni, Organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Pomimo wezwania Wojewody do złożenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, które doręczono w 29 lipca 2021 r. (k. 67 akt sądowych), Organ nie ustosunkował się do wniosku. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skargę z 28 maja 2021 r. na bezczynność Organu, zarejestrowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygnaturą akt I SAB/Wr 1885/21. Powyższą skargę Wojewoda D. przekazał 12 sierpnia 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy).
Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy.
Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456).
Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny - kwestia ta jak i wysokości grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości – art. 154 § 6 p.p.s.a.), to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego.
W sprawie bezspornym jest, że skarga Wnioskodawcy na bezczynność Wojewody D. wpłynęła do Organu 9 czerwca 2021 r. tj. z dniem przekazania skargi w ślad za pismem Sądu w sprawie I DK/Wr 153/21 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ powinien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 9 lipca 2021 r. (piątek). Organ przekazał jednak skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę dopiero 12 sierpnia 2021 r., zatem po upływie ponad 2 miesięcy od jej otrzymania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek Skarżącego za uzasadniony i wymierzył Organowi grzywnę w wysokości 150 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd miał na uwadze treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (ponad miesiąc) i niewyjaśnienie przez Organ okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy.
Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na Organ grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. (pkt I postanowienia). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II postanowienia).
Końcowo, odnosząc się do złożonego przez Stronę wniosku o rozpoznanie skargi na podstawie jej odpisu należy wskazać, iż skarga Strony na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy o pracę, została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SAB/Wr 1885/21 i w tej właśnie sprawie będzie podlegała – po spełnieniu wymogów formalnych i fiskalnych skargi – merytorycznej ocenie. Ponadto warunkiem uwzględnienia takiego wniosku jest zgodnie z art. 55 § 2 p.p.s.a. nieprzekazanie sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, skoro skarga wpłynęła od Organu 12 sierpnia 2021 r.