Uzasadnienie
P. Sp. z o.o. Sp. k. w W. (dalej: "Spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od 6 grudnia 2017 r. spółka jest objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym (sanacyjnym) – sporządzono plan restrukturyzacji. Rok obrotowy 2018 przedsiębiorstwo zakończyło stratą w wysokości 147.931,34 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy za 2018 r. to 1.568.753,25 zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to kwota 14.000 zł, z czego wkłady wniesione przez: komandytariuszy wynoszą 13.000 zł, komplementariusza - 1.000 zł. Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych. Zobowiązania krótkoterminowe przedsiębiorstwa wynoszą 19.228.627,23 zł; pozostałe koszty operacyjne to 236.272,03 zł; zaciągnięte kredyty i pożyczki – 5.862.987,60 zł; zobowiązania z podatków i ceł – 24.326,07 zł; zobowiązania z tytułu dostaw i usług 1.871.629,81 zł. Na dzień 31 grudnia 2018 r. Spółka nie zatrudniała pracowników.
Postanowieniem z 5 czerwca 2019 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na fakt dysponowania przez skarżącą Spółką środkami trwałymi o wartości łącznej 1.568.753,25 zł, która wielokrotnie przekracza wysokość wymaganych wpisów sprawach spółki zawisłych przed tut. sądem. Referendarz podniósł, że w dniu 31 grudnia 2018 r. (a wiec już po wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie będącej przedmiotem skargi do tut. sądu) przedsiębiorstwo dysponowało środkami finansowymi w kasie i na kontach oraz rezerwami na zobowiązania, które przynajmniej w części powinny być zabezpieczone na pokrycie przyszłych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo wskazał, że skarżąca Spółka dysponuje możliwością pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie się wspólników do dopłat.
Spółka, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, wniosła od niego sprzeciw, zarzucając naruszenie:
- art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") przez nieprawidłową wykładnię i jednocześnie błąd co do twierdzenia, że strona wnioskująca nie wykazała, jakoby posiadane środki były niewystarczające na zapłatę ciążących na niej kosztów sądowych;
- art. 252 p.p.s.a. przez odmowę przyznania wiarygodności oświadczeniu majątkowemu złożonemu przez stronę skarżącą w ramach wniosku o prawo pomocy;
- art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że Spółka wykazała, że nie ma żadnych środków, którymi byłaby w stanie uregulować koszty sądowe;
- art. 141 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w skarżonym postanowieniu.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości i uwzględnienie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie z kosztów sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W myśl art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Sąd po ponownym zbadaniu akt sprawy i dokonaniu oceny sytuacji finansowej Spółki stwierdził, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.
Z przedłożonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika, że wartość środków trwałych według bilansu za 2018 r. wynosi 1.568.753,25 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym Spółka wykazała stratę w wysokości 147.931,34 zł. Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych. Z formularza PPPr wynika, że zobowiązania krótkoterminowe Spółki wynoszą 19.228.627,23 zł; pozostałe koszty operacyjne – 236.272,03 zł; zaciągnięte kredyty i pożyczki – 5.862.987,60 zł; zobowiązania z podatków i ceł – 24.326,07 zł; zobowiązania z tytułu dostaw i usług 1.871.629,81 zł.
W ocenie tutejszego Sądu całokształt okoliczności świadczy o tym, że Spółka, będąca w postępowaniu sanacyjnym, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Spółka posiada wielomilionowe zadłużenie i nie posiada środków, które mogłyby zostać przeznaczone na koszty postępowania. W rzeczywistości nie prowadzi ona obecnie działalności gospodarczej i właściwie nie osiąga przychodów, które pozowoliłyby na pokrycie tych kosztów.
Wobec powyższego Sąd postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2019 r. Mając na uwadze potrzebę zapewnienia Spółce prawa do sądu za zasadne uznano przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.