Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 20 października 2023 r., którym odmówiono 4. Sp. z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Następnie postanowieniem z 22 lutego 2024 r. WSA w Białymstoku utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 26 stycznia 2024 r., którym ponownie odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
W dniu 1 marca 2024 r. strona skarżąca uiściła wymagany wpis sądowy od skargi w kwocie 7.652 zł.
Wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r. WSA w Białymstoku oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Dnia 10 czerwca 2024 r. do siedziby sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego orzeczenia, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika oraz urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr. W formularzu pełnomocnik zaznaczył, że skarżąca spółka domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w zakresie wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z 12 czerwca 2024 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w formularzu o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik strony wprost wskazał, że ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi, przy czym wpis ten został już opłacony 1 marca 2024 r. Tym samym rozpoznanie kolejnego wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi należało uznać za zbędne, a postępowanie nim wywołane należało umorzyć.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, spółka wniosła sprzeciw. Zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie:
- art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieprzyznanie spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, o co wnioskowała spółka (formularz PPPr), czym referendarz naruszył również prawo do sądu wyrażone w Konstytucji RP, w szczególności referendarz błędnie przyjął, że spółka wnioskuje o zwolnienie z już dokonanego wpisu sądowego, podczas gdy wniosek o prawo pomocy został dołączony do złożonej skargi kasacyjne i jednoznacznie dotyczył skargi kasacyjnej, a nie tej składanej wcześniej do WSA w Białymstoku.
Spółka wniosła o uchylenie postanowienia z 12 czerwca 2024 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez referendarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie zaś z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Ponownie oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz mając na uwadze argumenty podnoszone przez wnioskodawcę w sprzeciwie, sąd nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego.
Sąd wziął pod uwagę fakt, że spółka reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego zatem należy oczekiwać zachowania najwyższych standardów i staranności w działaniu. Co w niniejszej sprawie istotne, i na co zwrócił uwagę referendarz – treść złożonego wniosku, a zatem i żądania strony skarżącej, nie budziła w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. W złożonym formularzu PPPr pełnomocnik strony trzykrotnie odnosił się do wniosku o zwolnienie z ponoszenia kosztów wpisu od skargi, nie zaś od skargi kasacyjnej: w rubryce numer 4.1. i dwukrotnie w rubryce numer 5. Referendarz nie miał tym samym podstaw do tego, by jedynie ze względu na sytuację prawnoprocesową strony (złożenie skargi kasacyjnej), samodzielnie formułować/precyzować treść wniosku. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej z treści wniosku nie sposób stwierdzić, że dotyczy on wpisu od skargi kasacyjnej; jasno z niego wynika natomiast, że chodzi o wpis sądowy od skargi.
Skoro zatem strona skarżąca uiściła już wcześniej cały wymagany wpis sądowy od skargi, to rozpoznanie kolejnego wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi należało uznać za zbędne i umorzyć zainicjowane nim postępowanie.
Wobec tego, działając na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.