Uzasadnienie
We wniosku z dnia 10 lipca 2019 r. J. B. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
W dniu 18 lipca 2019 r. wezwano J. B. do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie wraz z formularzem PPF zostało prawidłowo doręczone w dniu 26 lipca 2019 r. (k. 7 akt sprawy). Ponadto w dniu 30 lipca 2019 r. skarżący złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2019 r. termin ten przedłużono o 7 dni, o czym poinformowano skarżącego (k. 10-11). Pismo z informacją o przedłużeniu terminu skarżący odebrał w dniu 8 sierpnia 2019 r. (k. 12), zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął wraz z dniem 16 sierpnia 2019 r.
Z uwagi na to, że skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym przez sąd terminie zarządzeniem z dnia 5 września 2019 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania.
W dniu 23 września 2019 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania lub ewentualnie przekazanie sprawy do właściwego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Sprzeciw nie mógł zostać uwzględniony.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Stosownie do treści art. 259 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a., od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Sąd rozpatrując sprzeciw, zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Taki tryb został zastosowany wobec skarżącego, któremu doręczono wezwanie do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że termin do uzupełnienia tego braku upłynął w dniu 16 sierpnia 2019 r. i do tego dnia skarżący nie spełnił nałożonego na niego obowiązku.
W rezultacie, uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W przedmiotowej sprawie, pomimo przedłużenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy o kolejne siedem dni, skarżący nie złożył przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu PPF. Uchybienie wskazanemu terminowi sprawiło, że referendarz sądowy miał obowiązek pozostawić powyższy wniosek bez rozpoznania. Skarżone zarządzenie referendarza jest zatem zgodne z prawem.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania, zanim zostanie złożona skarga, jak również w toku postępowania, na każdym jego etapie zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji (zob. też P. Zaborniak, Wybrane..., s. 21 i n.; G. Radecki, Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wpłynięciem skargi do sądu administracyjnego, ZNSA 2009/4, s. 54 i n.).
Na marginesie Sąd pragnie wyjaśnić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego prawa do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego zaskarżone sprzeciwem zarządzenie należało utrzymać w mocy, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a.