Uzasadnienie
M.A., reprezentowany przez pełnomocnika – ojca, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej za grudzień 2013 r. oraz za miesiące od stycznia 2014 r. do sierpnia 2014 r.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w dniu 10 listopada 2020 r. skarżący uiścił wpis od ww. skargi w kwocie 3.506 zł. Następnie w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 listopada 2020 r. przesłano pełnomocnikowi skarżącego urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), celem jego wypełnienia i podpisania przez skarżącego oraz nadesłania do tutejszego Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego 18 listopada 2020 r.
W zakreślonym terminie skarżący nadesłał formularz PPF wypełniony jedynie w części, tj. w rubrykach od 1 do 4. Nadto ww. wniosek nie został podpisany przez wnioskodawcę.
Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2020 r. Referendarz sądowy pozostawił wniosek M.A. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wyjaśnił, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy bowiem, pomimo wezwania w tym zakresie, nadesłał formularz PPF niepodpisany i niewypełniony w rubrykach od 5 do 14, a zatem pozbawiony jakichkolwiek danych dotyczących sytuacji finansowej, majątkowej czy rodzinnej skarżącego.
Od ww. zarządzenia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym zarządzeniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Podniósł, że skarżącemu nie zostało doręczone wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych bezpośrednio na jego miejsce pobytu. Nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF, a wpis został zapłacony.
Zaznaczył, że skarżący jest tymczasowo aresztowany i z przyczyn oczywistych nie może odbierać korespondencji, terminowo odpowiadać na pisma i wypełniać formularzy. Podkreślił też, że kontakt ze skarżącym jest mocno ograniczony, zwłaszcza w sytuacji epidemii. W przypadku czynności wymagających osobistego działania M.A., wniósł o dokonywanie doręczeń pism nie tylko na adres pełnomocnika, ale również bezpośrednio stronie.
Nadto pełnomocnik skarżącego wskazał na decyzje wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] sierpnia 2020 r., po czym stwierdził, że ocena prawna sprawy M.A. przedstawiona w decyzjach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej różni się od oceny, której dokonał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy, składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to formularz PPF). W myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na złożenie w piśmie z [...] listopada 2020 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłano pełnomocnikowi skarżącego formularz PPF, celem jego wypełnienia i podpisania przez skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Pomimo wezwania nie przedłożono prawidłowo wypełnionego formularza PPF. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ten nadesłany w dniu 24 listopada 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej), był niewypełniony w rubrykach od 5 do 15, a zatem pozbawiony uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego oraz nie zawierał podpisu wnioskodawcy.
We wniesionym sprzeciwie pełnomocnik skarżącego kwestionuje skuteczność samego doręczenia wezwania do nadesłania wypełnionego i podpisanego formularza PPF. Twierdzi, że brak było podstaw do wydania zarządzenia przez Referendarza sądowego, bowiem wezwanie to nie zostało doręczone bezpośrednio skarżącemu w miejsce jego pobytu. W konsekwencji nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF.
Odnosząc się do powyższego, Sąd dostrzega oczywiście rozbieżności jakie wynikły na tle tego, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, strona zobowiązana jest podpisać osobiście, czy też dopuszczalny jest podpis pełnomocnika. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżący udzielił pełnomocnictwa ojcu.
W związku z tym, w pełni zasadnym było wystosowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy do rąk pełnomocnika. Przyjęcie, że skarżący powinien osobiście złożyć oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach zawarte w formularzu PPF, nie zmienia tego, że w sytuacji, gdy ustanowił w sprawie pełnomocnika, korespondencja winna być kierowana do rąk tego ostatniego. Brzmienie art. 67 § 5 p.p.s.a., w myśl którego, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom, nie pozostawia wątpliwości w tym zakresie. Rolą pełnomocnika było natomiast skontaktować się z mocodawcą, celem usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie uzupełnionych rubryk formularza.
Sąd zdaje sobie sprawę, że w dobie epidemii i panujących w związku z tym obostrzeń kontakt z osadzonym w areszcie jest utrudniony, jednakże nie jest on niemożliwy. W konsekwencji zarzut pełnomocnika skarżącego, jakoby bieg terminu do nadesłania wypełnionego i podpisanego formularza PPF nie rozpoczął biegu uznać należy za chybiony.
Natomiast odnośnie wskazanych w sprzeciwie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy Sąd nie ocenia sprawy zainicjowanej skargą merytorycznie tylko bada czy stronie należy przyznać wnioskowaną pomoc.
Zaznaczyć trzeba, że skarżący uiścił należny wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie, który na obecnym etapie postępowania jest jedyną opłatą jaką winna uiścić strona i skardze nadano dalszy bieg. Tym samym ani zaskarżone zarządzenie Referendarza sądowego, ani niniejsze postanowienie nie powoduje dla skarżącego ujemnych następstw procesowych.
Nadmienić również należy, że strona ma prawo wielokrotnego wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.