Uzasadnienie
J.G., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę na wymienioną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 500 zł, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest emerytką. Po potrąceniach komorniczych świadczenie wynosi 1.250 zł. Z uwagi na wiek boryka się z wieloma chorobami. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Jest właścicielką dwóch mieszkań: w jednym mieszka ona, w drugim zaś jej syn – R.G., aczkolwiek oba są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym i obciążone hipoteką. Syn otrzymuje rentę socjalną w kwocie 530 zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł. Z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności i niskie dochody, syn skarżącej wymaga stałej opieki i pomocy finansowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że nie posiada oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych. Całość uzyskiwanych dochodów przeznacza na stałe, niezbędne wydatki, które w miesiącu kształtują się następująco: czynsz 250 zł, energia elektryczna 90 zł, gaz 100 zł, zakup żywności i chemii gospodarczej 1.000 zł, zakup leków 200 zł, zakup niezbędnej odzieży 100 zł. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że zmuszona jest korzystać z pomocy dzieci.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza do złożenia dodatkowych dokumentów, pełnomocnik skarżącej złożył kopie decyzji o waloryzacji emerytury skarżącej, orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (J.G. w stopniu umiarkowanym, R.G. w stopniu znacznym), rachunki za prąd i gaz, wydruk z księgi wieczystej z ujawnionymi wpisami hipotek na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego, wezwanie do zapłaty zaległego czynszu oraz oświadczenie córki – A.W. o pomocy finansowej udzielanej matce i bratu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczyła, że skarżąca, jak i jej syn nie posiadają rachunków bankowych.
Stosownie do treści art. 245 § 1- § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Z kolei przepis art. 246 § 1 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym, czyli takim o jaki wnioskuje skarżąca, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Jak wynika z przedłożonych dokumentów, skarżąca (w wieku 71 lat) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem R. Źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie 1.251,89 zł (po potrąceniach egzekucyjnych), zaś R.G.: zasiłek celowy (przyznany na okres 3 miesięcy) i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 745 zł miesięcznie, które w całości przeznaczane są na zaspokajanie niezbędnych wydatków: opłaty, zakup żywności, leków itp. Dodatkowo, w zależności od potrzeb, oboje korzystają z pomocy finansowej córki skarżącej, co potwierdziła A.W. w oświadczeniu z dnia [...] maja 2020 r. Wnioskodawczyni posiada znaczne zaległości wobec Urzędu Skarbowego w [...], Sądu Rejonowego w [...] i O. Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny Zamknięty. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego, rachunków bankowych i obu nieruchomości skarżącej.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącej, jej wiek i niepełnosprawność, w zestawieniu z brakiem jakichkolwiek oszczędności pozwalają na stwierdzenie, że zasadne jest uwzględnienie złożonego wniosku poprzez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.