Uzasadnienie
L.S. wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 1.500 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie ma środków do życia. Emerytura w kwocie 757 zł nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest właścicielem mieszkania o pow. 54 m², w którym mieszka. Nie posiada oszczędności, wierzytelności czy innych wartościowych przedmiotów.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji:
- - dokumentów potwierdzających wysokość emerytury (przekaz pocztowy lub bankowy bądź aktualna decyzja ustalająca wysokość świadczenia),
- - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy,
- - oświadczenia, czy skarżący korzysta z pomocy finansowej czy rzeczowej ze strony państwa, osób trzecich, jeśli tak to należy wykazać ich formę i wysokość za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty środków,
- - oświadczenia o kosztach utrzymania, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz źródeł ich finansowania.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono pełnomocnikowi skarżącego 25 stycznia 2020 r., zatem 7-dniowy termin do przedłożenia określonych ww. wezwaniem dokumentów upływał z dniem 1 lutego 2021 r. Na powyższe wezwanie odpowiedź nie została udzielona.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4).
Z kolei przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co więcej, przedłożone dokumenty nie mogą budzić wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a., strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).
I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia jego pełnomocnikowi w dniu 25 stycznia 2021 r. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pozostawił ww. wezwanie bez odpowiedzi. W tej sytuacji, analiza i rzetelna ocena sytuacji finansowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych okazała się niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.