Uzasadnienie
J.M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Jednocześnie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W nadesłanym formularzu PPF skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej z powodu prowadzonej wobec niego egzekucji, w wyniku której zajęte zostały wszystkie jego rachunki bankowe, udziały w spółkach prawa handlowego oraz wierzytelności. Oświadczył, że mieszka wraz z partnerką oraz dwójką dzieci (lat 14 i 11). Jest właścicielem działki rolnej nieuprawianej o pow. 0,97 ha. Posiada udziały w spółkach: G. sp. z o.o., S. sp. z o.o., G. sp. z o.o., D. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów z ww. spółek w kwocie 5.297,26 zł oraz z prowadzonej działalności gospodarczej partnerki w kwocie 1.000-1.500 zł miesięcznie.
Z kolei do stałych wydatków i zobowiązań skarżący zaliczył alimenty w łącznej kwocie 5.700 zł, opłaty za media ok. 1.600 zł, podatek od nieruchomości i ubezpieczenie ok. 1.500 zł. Dodał, że na jego utrzymaniu pozostaje niepełnosprawna matka oraz bezrobotny brat. Koszt ich utrzymania skarżący określił na kwotę ok. 5.000 zł miesięcznie. Obecnie, wskutek prowadzonego postepowania egzekucyjnego, skarżący nie jest w stanie spełniać ww. świadczeń.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego oraz osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe, pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wezwano go do przedłożenia dokumentacji źródłowej potwierdzającej okoliczności podane w formularzu PPF, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie powyższe doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 10 sierpnia 2022 r., zatem 7-dniowy termin do przedłożenia określonych ww. wezwaniem dokumentów upływał z dniem 17 sierpnia 2022 r. Na powyższe wezwanie odpowiedź nie została udzielona.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić zatem wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).
I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia w dniu 10 sierpnia 2022 r. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji, pozostawił ww. wezwanie bez odpowiedzi. W tej sytuacji pełna analiza i ocena sytuacji finansowej skarżącego okazała się niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.