Uzasadnienie
M.T. wniósł skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 304/22). Jednocześnie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W nadesłanym formularzu PPF skarżący podniósł, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i małoletnią siostrą. Nie posiada nieruchomości, rzeczy ruchomych, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych czy innych wartościowych przedmiotów. Rodzice są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 12 ha. Wśród dochodów rodziny skarżący wskazał swój dochód z "pracy w zakładzie" w kwocie 3.000 zł miesięcznie oraz dochód rodziców z gospodarstwa rolnego w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Nie ujawnił żadnych stałych wydatków i zobowiązań.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego oraz osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe, pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wezwano go do przedłożenia dokumentacji źródłowej, wskazanej w punktach a-h wezwania, potwierdzającej okoliczności podane w formularzu PPF, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie powyższe doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 12 września 2022 r., zatem 7-dniowy termin do przedłożenia określonych ww. wezwaniem dokumentów upływał z dniem 19 września 2022 r. Na powyższe wezwanie odpowiedź nie została udzielona.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić zatem wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).
I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia w dniu 12 września 2022 r. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pozostawił ww. wezwanie bez odpowiedzi. W tej sytuacji pełna i rzetelna analiza i ocena sytuacji finansowej skarżącego okazała się niemożliwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.