Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2022 r. (data nadania) M.A., powołując się na "istotną zmianę okoliczności faktycznych", zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze stwierdzeniem niewypełnienia przez wnioskodawcę części formularza PPF obejmującej "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" (rubryki 6-15 formularza), w tym również stwierdzony brak jego podpisu, wezwano reprezentującego wnioskodawcę pełnomocnika (doradcę podatkowego) do nadesłania w terminie 7 dni wypełnionego oraz własnoręcznie podpisanego przez M.A. ww. formularza, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Z uwagi na niewywiązanie się z nałożonych w wezwaniu obowiązków, zarządzeniem z dnia 26 października 2022 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek M.A. o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. M.A. wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia, zwracając uwagę, iż w aktach sprawy znajdują się dokumenty wystarczające do przyznania mu prawa pomocy, w tym m.in. zeznanie podatkowe PIT-36L oraz zestawienie sald i obrotów M. za 2021 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do czynności referendarza sądowego w zakresie przyznania prawa pomocy należy wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania, zaś od zarządzeń tych przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu (art. 259 § 1 p.p.s.a.). W rezultacie jego rozpatrzenia sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka - jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu - na posiedzeniu niejawnym (art. 260 p.p.s.a.).
Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna także dane o jej stanie rodzinnym. Wniosek ten składa się na urzędowym formularzu według wzoru (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który w drodze rozporządzenia ustala Rada Ministrów (art. 256 pkt 1 p.p.s.a.). Bez rozpoznania pozostawia się wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie (art. 257 p.p.s.a.).
Z uwagi na stwierdzenie niewypełnienia przez M.A. części formularza zawierającej m.in. "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" (rubryki 6-14), jak również brak w rubryce nr 15 formularza podpisu wnioskodawcy, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 7 września 2022 r., wezwano pełnomocnika do nadesłania w terminie 7 dni wypełnionego i podpisanego przez wnioskodawcę formularza PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku doręczone zostało pełnomocnikowi wnioskodawcy dnia [...] września 2022 r., a zatem siedmiodniowy termin na dokonanie czynności upływał z dniem 5 października 2022 r. Mimo prawidłowego pouczenia o konsekwencjach nieuzupełnienia wskazanych braków wniosku, pełnomocnik nie zastosował się do wezwania Sądu.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że referendarz sądowy - zarządzając pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania - prawidłowo zastosował w sprawie bezwzględnie obowiązujący przepis art. 257 p.p.s.a.
Na stanowisko Sądu nie mogło mieć wpływu sformułowane w sprzeciwie twierdzenie o przedłożeniu przez wnioskodawcę dokumentów wystarczających do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postaci zeznania podatkowego PIT-36L oraz zestawienia sald i obrotów M. za 2021 rok. Abstrahując już nawet od samodzielnej przeszkody uniemożliwiającej nadanie wniosku dalszego biegu jaką stanowi brak podpisu wnioskodawcy i odnosząc się do samych braków w zakresie stwierdzonego de facto braku "Oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" M.A., podkreślić należy, iż nie mogły one podlegać konwalidacji - jak oczekiwał tego pełnomocnik wnioskodawcy - w drodze dokonywanej przez Sąd analizy przywołanych w sprzeciwie dokumentów.
Niezależnie od niewątpliwej nieaktualności tychże dokumentów, jak i niewystarczającego zakresu zawartych w nim danych (mogących mieć postępowaniu o przyznanie prawa pomocy charakter wyłącznie subsydiarny), podkreślić w tym miejscu stanowczo należy, iż nie jest rolą Sądu zastępowanie strony ubiegającej się o przyznanie pomocy ze środków Skarbu Państwa w wypełnianiu nałożonych na nią obowiązków w zakresie wykazywania podstaw do objęcia jej wnioskowanym wsparciem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.