Uzasadnienie
Skarżący – M.R. i Z.R. złożyli skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego.
W nadesłanych w dniu 11 września 2020 r. formularzach PPF skarżący rozszerzyli zakres wniosku wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że wysokość opłaty sądowej jest znacznie wyższa od wartości przedmiotu zaskarżenia i w znacznym stopniu uszczupli ich skromny budżet. Z ich oświadczeń wynika, że są małżeństwem, mieszkają razem i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Są właścicielami mieszkania o pow. 43,9m², działki rolnej o pow. 3000a z prawem zabudowy jednorodzinnej zabudowanej dwoma budynkami gospodarczymi, a także samochodu osobowego [...]. Posiadają oszczędności w gotówce w kwocie 5.000 zł. Utrzymują się z wynagrodzeń za pracę: dochód miesięczny netto M.R. w wysokości 2.200 zł, a Z.R. w wysokości 3.700 zł. Wśród stałych wydatków i zobowiązań wskazali: czynsz, opłaty za gaz, prąd, media, leczenie i ubezpieczenia w łącznej kwocie 2.200 zł.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika w sprawie (art. 245 § 3 tej ustawy).
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - czyli takim o jaki wnioskują skarżący - następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarty w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji prawa do sądu. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy więc do sądu, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji powinny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego.
Dokonując oceny możliwości finansowych małżonków R. podnieść przede wszystkim należy, że oboje małżonkowie pracują. Uzyskują stały dochód w łącznej wysokości 5.900 zł miesięcznie, z którego, po odjęciu kosztów utrzymania w kwocie 2.200 zł oraz wydatków na zakup żywności wysokości których nie określili, są w stanie dokonać jednorazowej wpłaty na wpis od skargi. Również posiadane przez małżonków oszczędności (5.000zł) wielokrotnie przewyższają wysokość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego.
Z tych względów uznać należy, że uiszczenie należnych kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, jedynej na obecnym etapie postępowania opłaty w kwocie 500 zł, nie spowoduje dla wnioskodawców uszczerbku w koniecznym ich utrzymaniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji